Iran en Golfstaten stellen belangrijk overleg over Hormuz uit

Een belangrijke poging om de problemen rond de Straat van Hormuz te verminderen loopt vertraging op. Iran en verschillende Golfstaten zouden maandag met elkaar praten over een tijdelijke vaarroute door de zeestraat, maar die bijeenkomst is op het laatste moment uitgesteld.

Voor de oliemarkt is dat een tegenvaller. Het overleg bood voorzichtig hoop dat er weer meer olie door Hormuz vervoerd zou kunnen worden. De belangrijke vaarroute is sinds het uitbreken van de oorlog zwaar verstoord.

Wanneer Iran en de Golfstaten alsnog om tafel gaan, is nog niet bekend.

Belangrijk overleg uitgesteld

De Omaanse minister van Buitenlandse Zaken Badr Albusaidi maakte zondag bekend dat de bijeenkomst wordt uitgesteld. Oman speelt een belangrijke rol als bemiddelaar tussen Iran en andere landen in de regio.

Volgens Albusaidi is het besluit genomen “in het belang van consensus”. Het Omaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat meer tijd nodig is om de juiste omstandigheden te creëren voor constructieve gesprekken en afspraken die de veiligheid en stabiliteit in de regio kunnen verbeteren.

Iran zegt dat het uitstel op verzoek van andere landen in de regio kwam.

Tijdens de bijeenkomst wilde Iran een plan presenteren voor een tijdelijke vaarroute door de Straat van Hormuz. Daar ging intensief diplomatiek overleg aan vooraf, waaronder een zeldzame ontmoeting tussen hoge functionarissen uit Iran en de Verenigde Arabische Emiraten.

Toch waren er vooraf al twijfels over de bijeenkomst. Zo was niet duidelijk welke Golfstaten daadwerkelijk zouden deelnemen. Bahrein had al laten weten niet aan te schuiven vanwege recente aanvallen op doelen in de Golf die volgens het land door Iran werden gesteund.

Ook de situatie in Jemen bemoeilijkt de gesprekken. Daar lopen de spanningen op tussen door Saudi-Arabië gesteunde troepen en de Houthi’s, die steun krijgen van Iran. Juist die groeiende spanningen maken het moeilijker voor de landen in de regio om tot gezamenlijke afspraken over Hormuz te komen.

Geen volledige heropening van Straat van Hormuz

Zelfs als er uiteindelijk een akkoord komt, betekent dat niet dat de Straat van Hormuz volledig wordt heropend.

Iran heeft aangegeven zelf te willen blijven bepalen welke schepen door de zeestraat mogen varen. Ook wordt nog onderhandeld over mogelijke kosten die schepen moeten betalen om gebruik te maken van de tijdelijke route.

Die gesprekken tussen Iran en Oman gaan volgens betrokkenen wel verder.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi noemde de geplande bijeenkomst eerder een belangrijke stap om het vertrouwen tussen de landen in de regio te herstellen.

Voor de oliemarkt betekent het uitstel dat er voorlopig weinig verandert. De Amerikaanse minister van Energie Chris Wright schat dat momenteel ongeveer tien miljoen vaten ruwe olie en olieproducten per dag door Hormuz worden vervoerd.

Samen met pijpleidingen die de zeestraat omzeilen, zou inmiddels meer dan twee derde van de eerdere oliestromen beschikbaar zijn. Volgens Wright is de wereldwijde oliemarkt daardoor krapper dan gewenst, maar nog niet extreem krap.

Nieuwe aanvallen vergroten onzekerheid

Tegelijkertijd blijft de veiligheid rond Hormuz verslechteren. De Verenigde Staten en Iran vielen eerder deze maand olietankers in de Perzische Golf aan.

Ook afgelopen weekend waren er nieuwe incidenten. De Britse maritieme autoriteit UK Maritime Trade Operations meldde zondag dat brand was uitgebroken op een schip dat een dag eerder door een projectiel was geraakt.

Iraanse staatsmedia meldden daarnaast een aanval op een commercieel schip bij de Iraanse eilanden Qeshm en Hengam. Daarbij zou één persoon zijn omgekomen.

Ook buiten Hormuz ontstaan ondertussen nieuwe problemen. Saudi-Arabië heeft zijn East-West Pipeline gesloten na droneaanvallen door militanten vanuit Irak. Die pijpleiding is juist belangrijk omdat Saudi-Arabië daarmee olie kan exporteren zonder gebruik te maken van Hormuz.

De combinatie van deze problemen houdt de olieprijs hoog. Brent-olie is de afgelopen dagen boven 105 dollar per vat uitgekomen. Voor de wereldeconomie is dat belangrijk, omdat langdurig hoge energieprijzen de inflatie opnieuw kunnen aanjagen en daarmee ook centrale banken onder druk zetten.