Iran opent vuur in Straat van Hormuz: olieprijzen stijgen en angst neem toe

Het wankele bestand tussen de Verenigde Staten en Iran staat opnieuw onder druk. Iran heeft vandaag het vuur geopend op meerdere koopvaardijschepen in de Straat van Hormuz en daarbij zeker twee vaartuigen aan boord genomen.

Het is voor het eerst in bijna acht weken oorlog dat Teheran zo openlijk de controle over de cruciale zeestraat opeist, met een snelle stijging van de olieprijs als gevolg.

Verkeer in cruciale zeestraat valt stil

De doorvaart door een van de meest cruciale strategische doorvoerroutes voor de wereldwijde energievoorziening is vandaag vrijwel volledig tot stilstand gekomen. Slechts één vrachtschip, de bulkcarrier LB Energy, voer in de vroege ochtend door de smalle zeestraat heen. Geen enkel schip waagde zich aan een tegengestelde richting.

De productentanker Ocean Jewel ligt momenteel stil bij de ingang van de zeestraat. Het schip brak zijn doortocht af kort nadat Iraanse strijdkrachten het vuur openden op drie vaartuigen.

Twee van de beschoten schepen, de MSC Francesca en de Epaminondas, werden vervolgens door Iraanse strijdkrachten aan boord betreden. Daarmee zet Teheran een nieuwe stap in zijn poging om grip te krijgen op het scheepvaartverkeer door Hormuz.

De MSC Francesca vaart onder Panamese vlag, de Epaminondas onder die van Liberia. Iran zegt dat de schepen zijn vastgehouden vanwege “maritieme overtredingen”.

Panama noemt de inbeslagname “een ernstige aanval op de maritieme veiligheid” en spreekt van “een onnodige escalatie”.

Het Witte Huis ziet de actie niet als breuk met het staakt-het-vuren dat gisteren door Donald Trump voor onbepaalde tijd werd verlengd. “Het waren geen Amerikaanse schepen en het waren geen Israëlische schepen. Dit waren twee internationale schepen”, zei woordvoerder Karoline Leavitt.

Iran heeft ‘geen plannen’ om morgen te onderhandelen

Trump heeft Iran geen harde deadline gegeven voor een nieuw vredesvoorstel, aldus Leavitt. Amerikaanse media meldden eerder een termijn van drie tot vijf dagen, maar dat klopt volgens haar niet. Israëlische berichtgeving meldt wel dat Trump de deal met Iran uiterlijk zondag rond wil hebben.

Sinds de Amerikaanse marine op 13 april een blokkade voor de Iraanse kust optrok, zijn 31 schepen teruggestuurd. De meeste daarvan zijn olietankers. Afgelopen maandag viel de scheepvaart door de Straat van Hormuz ook al stil na de eerste Amerikaanse inbeslagname van een Iraans schip.

Juist die blokkade is voor Teheran een breekpunt. Iran laat weten “geen plannen” te hebben om vrijdag met de VS aan tafel te schuiven, nadat Donald Trump de markten juist weer nieuwe hoop gaf. De voorzitter van het Iraanse parlement zegt dat heropening van de Straat van Hormuz onmogelijk is zolang de Amerikaanse marine voor de kust blijft liggen.

Volgens berichten heeft Teheran vandaag bovendien fors meer zeemijnen in de zeestraat gelegd. En het opruimen van die zeemijnen, een operatie die waarschijnlijk pas begint zodra de oorlog voorbij is, zou tot wel zes maanden kunnen duren. Dat heeft het Pentagon aan het Congres laten weten.

De olieprijzen stijgen intussen voor de vierde dag op rij door de gevechten en de onzekerheid over een vredesakkoord. Een vat Brent-olie werd ruim 3,6 procent duurder en kostte 105,63 dollar. De Amerikaanse variant West Texas Intermediate steeg 4,06 procent naar 96,73 dollar.

Het bijzondere is dat Bitcoin (BTC) en ook de aandelenmarkten de afgelopen dagen ook in waarde zijn gestegen. Terwijl investeerders het juist benauwd zouden moeten krijgen van duurdere olie, omdat het de inflatie aanwakkert en dat geeft centrale banken reden om de rentes langer hoog te houden.