Macron bekritiseert Trump en roept bondgenoten op zich te verenigen tegen de VS

De Franse president Emmanuel Macron roept gelijkgezinde landen op om samen een tegenwicht te vormen tegen de VS en China. Tijdens een rondreis door Azië hamerde hij op het belang van samenwerking met landen als Zuid-Korea en Japan, die zwaar lijden onder de hoge energieprijzen door de gesloten Straat van Hormuz.

“Wij dansen niet naar de pijpen van anderen”

Macron was scherp in zijn toespraak voor studenten in Seoul. Europa moet volgens hem niet de speelbal worden van twee grootmachten. Het continent wil niet afhankelijk zijn van Chinese dominantie en niet te veel blootgesteld zijn aan de onvoorspelbaarheid van de VS, zei hij.

Europese landen delen volgens Macron een agenda met Japan en Zuid-Korea op thema’s als internationaal recht, democratie, klimaat en volksgezondheid. Hij noemde ook Australië, Brazilië, Canada en India als gelijkgezinde partners. Samen kan die coalitie samenwerken op het gebied van kunstmatige intelligentie, ruimtevaart, energie, defensie en veiligheid.

Macron waarschuwde eerder al voor afhankelijkheid van VS

Macron volgt hiermee een lijn die hij al langer uitzet. In 2023 zei hij tijdens een bezoek aan China al dat de EU niet de slaaf van de VS moet zijn. Dat leidde destijds tot verontwaardiging bij bondgenoten.

Maar de context is veranderd. De VS ondermijnen volgens Macron actief internationale instituties. Daardoor resoneert de traditionele Franse positie, die teruggaat tot De Gaulle, nu anders. De VS zijn een groot land, zei Macron, maar riskeren een doos van Pandora te openen met hun huidige koers.

Directe kritiek op oorlog met Iran

Macron bekritiseerde de Amerikaanse aanpak in Iran openlijk. Volgens hem levert bombarderen geen resultaten op. Hij verwees naar Irak, Syrië en Afghanistan als bewijs. In plaats daarvan pleit hij voor een de-escalatiemechanisme met Iran en een escortemissie voor schepen door de Straat van Hormuz zodra de bombardementen stoppen.

Frankrijk is volgens Macron niet vooraf geraadpleegd over de oorlog en is er geen partij in. Die boodschap herhaalde hij meerdere keren tijdens zijn Aziatische tour.

Trump haalt uit naar Frankrijk

De spanning tussen Parijs en Washington is de afgelopen dagen verder opgelopen. Trump beschuldigde Frankrijk ervan niet behulpzaam te zijn geweest en noemde het land op sociale media “uiterst onbehulpzaam”. Hij voegde eraan toe dat de VS dit niet zullen vergeten.

De directe aanleiding was dat Frankrijk geen toestemming gaf aan Amerikaanse militaire vliegtuigen om over Frans grondgebied te vliegen. Trump haalde ook uit naar Zuid-Korea voor onvoldoende steun bij de oorlog met Iran.

G7-top in juni als volgende test

Macron zal zijn boodschap in juni verder uitdragen als gastheer van de G7-top in Frankrijk. Die bijeenkomst wordt een test voor de vraag of zijn coalitie van middelgrote mogendheden werkelijk vorm kan krijgen, of dat het bij woorden blijft.

De kloof tussen de VS en traditionele bondgenoten is in elk geval groter dan in jaren. De Iran-oorlog, de NAVO-spanningen en de gesloten Straat van Hormuz dwingen landen om keuzes te maken die ze liever hadden uitgesteld.