Nieuwe financiële crisis broeit buiten de banken: 3 zorgen op een rij

De volgende financiële crisis hoeft niet te lijken op 2008. Volgens een column in de Financial Times kan het gevaar dit keer juist langzaam en verspreid ontstaan, via de combinatie van private credit en levensverzekeraars.

De kern van het probleem is simpel. Sinds de financiële crisis zijn banken strenger gereguleerd en hebben zij zich deels teruggetrokken uit risicovolle kredietverlening. Dat gat werd opgevuld door private capital-groepen, die geld ophalen bij institutionele beleggers en dat vervolgens uitlenen aan bedrijven.

Jarenlang leek dat verstandig. Het risico lag minder direct bij gewone spaarders en meer bij professionele beleggers zoals pensioenfondsen, staatsfondsen en universiteitsfondsen. Maar inmiddels is het model verder geëvolueerd.

Private credit-managers zijn steeds vaker gekoppeld aan levensverzekeraars.

Verzekeringsgeld als brandstof

Die combinatie is aantrekkelijk. Private creditpartijen krijgen toegang tot grote, stabiele geldstromen uit verzekeringspremies. Verzekeraars krijgen op hun beurt toegang tot beleggingen die hogere rendementen beloven dan traditionele obligaties.

Bekende voorbeelden zijn Apollo, dat Athene kocht, en KKR, dat Global Atlantic overnam. Maar volgens Patrick Jenkins, de FT-columnist in kwestie, ontstaan hier nieuwe risico’s.

Verzekeraars beheren geld dat uiteindelijk bedoeld is voor polishouders en mensen met lijfrentes. Als dat geld te zwaar wordt ingezet in private credit, kan de spreiding verslechteren. Bovendien neemt de externe controle af zodra private credit minder afhankelijk wordt van kritische institutionele beleggers die na enkele jaren willen uitstappen.

Drie grote zorgen

De eerste zorg is dat er sinds 2008 geen echte zware kredietcyclus is geweest. Private credit is enorm gegroeid in een periode waarin wanbetalingen relatief beperkt bleven. Maar met geopolitieke spanning, hardnekkige inflatie en stijgende rentes voelt een toename van kredietverliezen steeds minder onwaarschijnlijk.

De tweede zorg is belangenverstrengeling. Als dezelfde groep zowel kredietbeheerder als verzekeraar bezit, kan de prikkel ontstaan om te veel verzekeringsgeld richting eigen private credit-producten te sturen.

De derde zorg is transparantie. Private credit wordt vaak schaduwbankieren genoemd, en dat is niet voor niets. Data is beperkt, structuren zijn complex en hefboomwerking kan op verborgen manieren terug het banksysteem in lopen.

Geen plotselinge klap, maar langzame pijn

Het meest interessante punt uit de column is dat een crisis waarschijnlijk niet dezelfde vorm krijgt als in 2008.

Toen moesten overheden banken redden om spaarders en het betalingssysteem te beschermen. In dit scenario komt er mogelijk geen acute paniek, maar een langdurig probleem.

Verliezen op slechte leningen kunnen langzaam doorsijpelen naar miljoenen polishouders, bijvoorbeeld in de vorm van lagere uitkeringen over tientallen jaren.

Dat klinkt minder spectaculair dan een bankencrash. Maar maatschappelijk is het niet minder relevant. Als financiële innovatie risico’s zogenaamd democratiseert, betekent dat niet dat het risico verdwijnt. Het betekent alleen dat de pijn breder en stiller wordt verdeeld.