Noors staatsfonds wil $80 miljard Amerikaanse obligaties kwijt

Het grootste staatsfonds ter wereld wil minder Amerikaanse staatsobligaties aanhouden. Norges Bank Investment Management, de beheerder van het Noorse oliefonds van 2,3 biljoen dollar, adviseert de Noorse overheid om de obligatieportefeuille flink te herzien.

Volgens de Financial Times kan dat betekenen dat het fonds ongeveer 80 miljard dollar aan Amerikaanse Treasuries afbouwt.

Dat is geen kleine voetnoot. Het Noorse oliefonds is een van de belangrijkste beleggers ter wereld. Als zo’n partij haar blootstelling aan staatsobligaties wil verlagen, zegt dat iets over het veranderende klimaat op de obligatiemarkt.

Minder staatsobligaties, meer andere schuld

Het voorstel draait om de benchmark van de obligatieportefeuille. Nu bestaat die voor 70 procent uit staatsobligaties. NBIM wil dat terugbrengen naar 50 procent. Volgens berekeningen van de FT zou daardoor ongeveer 106 miljard dollar minder in wereldwijde staatsobligaties worden belegd.

Het grootste deel daarvan komt uit Amerikaanse Treasuries. Dat betekent overigens niet dat Noorwegen massaal uit de dollar vlucht. De dollarblootstelling van het fonds zou volgens NBIM vrijwel gelijk blijven.

Het geld verschuift vooral naar andere vastrentende producten, zoals mortgage-backed securities. Dat zijn obligaties die worden gedekt door hypotheken en in veel gevallen garanties hebben van Amerikaanse instellingen zoals Fannie Mae, Freddie Mac en Ginnie Mae.

Die bieden iets hogere rendementen dan Treasuries, omdat beleggers extra risico krijgen, bijvoorbeeld rond vervroegde aflossingen van hypotheken.

Waarom dit nu belangrijk is

De timing is van deze stap is vooral interessant te noemen. Wereldwijd staan staatsobligaties onder druk. Overheden lenen veel, begrotingstekorten blijven hoog en de oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran houdt olieprijzen en inflatiezorgen levend.

Ondanks ingrepen van minister van Financiën Scott Bessent blijven Amerikaanse rentes op meerjarige hoogtepunten. Voor grote beleggers wordt de vraag dus scherper, namelijk leveren staatsobligaties nog voldoende rendement op voor het risico dat ze dragen?

Het Noorse voorstel past in dat bredere debat. Staatsobligaties blijven belangrijk voor liquiditeit en veiligheid, maar volgens NBIM kan 50 procent genoeg zijn om die rol te vervullen. De rest van de obligatieportefeuille moet meer bronnen van rendement bieden.

Geen definitief besluit

Belangrijk is dat dit nog geen definitieve beslissing is. Het gaat om advies aan het Noorse ministerie van Financiën. Een expertcommissie komt naar verwachting in januari met bredere aanbevelingen. Daarna doet het ministerie in het voorjaar van 2027 voorstellen aan het parlement.

Toch is het signaal helder. Zelfs extreem grote, langetermijnbeleggers heroverwegen hun afhankelijkheid van staatsobligaties.