Olieprijs terug boven 100 dollar na aanvallen op tankers in Irak: beurzen kleuren rood

De spanningen tussen Iran en het Westen verplaatsen zich naar een nieuwe frontlinie: het wereldwijde energietransport. Aanvallen op olietankers in Irak hebben geleid tot een tijdelijke sluiting van havens. China schrapt brandstofexporten, Bahrein meldt schade aan opslaglocaties en Oman evacueert schepen.

De impact op de olieprijs laat zich direct voelen: Brent stijgt weer boven 100 dollar per vat.

Oliecrisis raakt hele keten

Waar het eerder vooral ging om productieproblemen en de blokkade van de Straat van Hormuz, verschuift de dreiging nu naar transport en verwerking. Het verschepen van olie wordt onzekerder én duurder. “Het gaat niet meer alleen om aanbod, maar om veiligheid in de hele keten”, zegt Charu Chanana van Saxo Markets.

De Verenigde Staten willen 172 miljoen vaten uit hun reserves vrijgeven, en IEA-lidstaten overwegen in totaal 400 miljoen vaten beschikbaar te stellen. Maar dat is slechts een tijdelijke oplossing. Voor LNG en petrochemicaliën zijn er helemaal geen strategische voorraden. Analist Lorraine Tan waarschuwt dat ook sectoren als landbouw en halfgeleiders geraakt zullen worden.

Beurzen dalen, private credit markt kraakt

Beurzen reageren nerveus. Amerikaanse futures daalden ongeveer één procent, Aziatische aandelen verloren 1,6 procent. In Europa zakten futures 0,8 procent. Hoewel het inflatiecijfer in de VS meeviel, zijn beleggers vooral bezorgd over de langdurige effecten van het conflict op prijzen.

Ook in de private credit-markt ontstaan barsten. Grote fondsen van onder andere Morgan Stanley en Cliffwater beperken uitbetalingen na plotselinge uitstroom. De stress verplaatst zich daarmee van olie naar bredere delen van het financiële systeem.

Olie richting 150 dollar?

De Straat van Hormuz is ruim twee weken vrijwel gesloten. Normaal stroomt 20% van de wereldwijde oliehandel door deze zeestraat. Analisten van Commonwealth Bank of Australia waarschuwen dat Brent richting 150 dollar of hoger kan als het conflict maanden aanhoudt.

Dilin Wu van Pepperstone ziet geen reden om te rekenen op een duurzame daling. Er zijn volgens haar geen signalen van deëscalatie en de geopolitieke risicopremie is volledig intact.

Staakt-het-vuren lijkt ver weg

Trump herhaalde dat de oorlog snel kan eindigen en bereidt zich voor om olieproductie voor de kust van Californië weer toe te staan. Maar Iran stelt harde voorwaarden. Teheran eist via tussenpersonen garanties dat noch de VS noch Israël het land ooit opnieuw aanvalt. Dat is een eis waaraan Washington vrijwel zeker niet voldoet.

Ondertussen startte de Trump-administratie nieuwe handelsonderzoeken die de weg vrijmaken voor extra importtarieven. Meer tarieven bovenop stijgende energieprijzen is precies de combinatie waar beleggers het meest bang voor zijn.

Fed kan dit jaar nog maar één keer verlagen

De inflatiecijfers van woensdag waren gunstig, maar vrijdag verschijnt de PCE-index – de favoriete maatstaf van de Fed. De markt verwacht een stijging van 0,4 procent op maandbasis en 3,1 procent op jaarbasis. Toch rekenen handelaren nog maar op één renteverlaging dit jaar.

De oorlog zorgt voor een patstelling: hogere energieprijzen jagen inflatie aan, terwijl de economische groei juist afremt. Dat maakt het lastig voor centrale banken om te handelen. Zolang die impasse voortduurt, blijven beleggers terughoudend.