Sinaloa-baas El Mayo krijgt levenslang en moet 15 miljard dollar afstaan

Ismael “El Mayo” Zambada, één van de oprichters van het beruchte Sinaloa-kartel, is in de Verenigde Staten veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf.

Daarbovenop moet hij tot 15 miljard dollar afstaan. Dat bedrag is gebaseerd op de opbrengsten van het kartel over een periode van meer dan drie decennia.

Het is één van de grootste ontnemingsvonnissen in de Amerikaanse strafgeschiedenis. Zambada was samen met Joaquín “El Chapo” Guzmán één van de grondleggers van het Sinaloa-kartel, dat uitgroeide tot één van de machtigste drugsorganisaties ter wereld.

De strateeg achter het kartel

Waar El Chapo bekendstond als de brute en flamboyante leider, werd El Mayo vaak gezien als de strateeg.

Hij zocht zelden de schijnwerpers, maar zou jarenlang een centrale rol hebben gespeeld in het omkopen van politici, militairen en andere machtsfiguren. Daarmee kon het kartel grote hoeveelheden cocaïne, heroïne, methamfetamine en later fentanyl richting de Verenigde Staten verplaatsen.

Volgens Amerikaanse aanklagers was Zambada tientallen jaren één van de machtigste drugshandelaren ter wereld.

Onder zijn leiding zou het kartel onder meer miljoenen kilo’s drugs hebben verspreid en nieuwe smokkelmethodes hebben gebruikt, waaronder tunnels en treinroutes tussen Mexico en de Verenigde Staten.

Levenslang na schuldbekentenis

Zambada bekende eerder schuld aan het leiden van een criminele organisatie en aan samenzwering binnen een racketeering-zaak. In de rechtbank accepteerde hij zijn straf en waarschuwde hij jongere generaties om niet dezelfde weg te kiezen.

Dat maakt zijn zaak opvallend. Zijn advocaten probeerden hem neer te zetten als iemand die zich anders opstelde dan El Chapo, omdat hij schuld bekende en een extreem complex federaal proces voorkwam.

Toch zag de rechter geen reden om mild te zijn.

Zambada krijgt levenslang.

15 miljard dollar is vooral symbolisch De ontnemingsvordering van 15 miljard dollar klinkt spectaculair, maar de vraag is hoeveel daarvan de Amerikaanse overheid ooit daadwerkelijk kan innen.

Er zijn nog geen bezittingen in beslag genomen die meetellen voor dat bedrag. Dat maakt het vonnis deels symbolisch.

Het laat zien hoe groot de Amerikaanse autoriteiten de opbrengsten van het Sinaloa-kartel inschatten, maar geld terughalen uit een decennialang internationaal crimineel netwerk is een heel ander verhaal.

Vaak zijn bezittingen verborgen via stromannen, contant geld, vastgoed, bedrijven en internationale constructies.

Arrestatie veroorzaakte karteloorlog

De zaak heeft ook grote gevolgen in Mexico. Zambada werd in 2024 naar de Verenigde Staten gebracht na een ontvoering door Joaquín Guzmán López, een zoon van El Chapo. Die gebeurtenis zette een interne oorlog binnen het Sinaloa-kartel in gang.

Sindsdien zijn in de staat Sinaloa duizenden mensen omgekomen en duizenden anderen verdwenen.

Dat laat zien dat het oppakken van een kartelleider niet automatisch rust brengt. Soms ontstaat juist een machtsvacuüm, waarin rivaliserende facties met geweld bepalen wie de controle overneemt.

Drugshandel is veranderd

Zambada behoort tot een oudere generatie kartelbazen. Hij begon in de jaren zestig met marihuana en werkte zich op in een tijd waarin cocaïne, heroïne en smokkelroutes centraal stonden. De moderne drugshandel ziet er echter anders uit.

Tegenwoordig draait een steeds groter deel van de markt om synthetische drugs, precursorchemicaliën uit Azië en fentanyl. Die drug heeft in de Verenigde Staten honderdduizenden levens geëist en is één van de grootste politieke en maatschappelijke problemen geworden.

Daarom is de strijd tegen Mexicaanse kartels onder Trump verder aangescherpt. Verschillende kartels zijn aangemerkt als terroristische organisaties, waardoor Washington meer middelen krijgt om netwerken, geldstromen en politieke connecties aan te pakken.