Trump geeft Vance groen licht om te praten met Iran: wanneer eindigt de oorlog?

De Amerikaanse vicepresident JD Vance wil een einde maken aan de Iran-oorlog, die volgens hem zijn partij de Congresverkiezingen heeft gekost. Daarvoor overweegt hij een opvallende stap: zelf om tafel met een Iraanse hardliner.

Dat plan kwam gisteren naar buiten, maar Teheran ziet de Amerikaanse verkiezingsuitslag vooral als kans om de prijs op te drijven.

Vance gokt op gesprek over Iran-oorlog

Vance stuurde in oktober een brief aan Mohsen Rezaei, secretaris van de Hoge Nationale Veiligheidsraad, het hoogste veiligheidsorgaan van Iran. Daarin vroeg hij om een ontmoeting, schrijft The Wall Street Journal

De Amerikaanse president Donald Trump heeft Vance volgens Amerikaanse en Midden-Oosterse functionarissen inmiddels het mandaat gegeven om te onderhandelen. Een datum ligt er nog niet, al geldt Qatar, dat al maanden tussen beide landen bemiddelt, als mogelijke locatie.

Voor Vance is het een politieke gok. Mislukken de gesprekken, dan wordt hij het gezicht van de zoveelste vastgelopen vredespoging. Slaagt hij wel, dan is hij de man die een impopulaire oorlog beëindigde.

Zijn vorige poging in juni leverde een tijdelijk akkoord op, maar geen Iraanse toezeggingen over het atoomprogramma of de Straat van Hormuz. Door die zeestraat gaat normaal zo’n vijfde van alle olie ter wereld.

Volgens twee functionarissen noemde Trump dat akkoord achter de schermen een mogelijk dure vergissing. Iran kreeg zo tijd om bij te komen en olie te verkopen, al ontkent het Witte Huis dat Trump twijfelt.

Teheran eist Amerikaanse concessies

Iran legt de lat voor een akkoord hoog. Teheran stelt zeven voorwaarden, waaronder een volledige opheffing van de zeeblokkade, vrijgave van bevroren tegoeden en het schrappen van alle sancties.

Daar komen nog een vertrek van de Amerikaanse marine en luchtmacht uit de regio, herstelbetalingen en een einde aan de vijandelijkheden op alle fronten bij. Al voordat de gesprekken weer beginnen, wil Iran dat de blokkade verdwijnt en de oliesancties worden versoepeld.

Rezaei hield gisteren vast aan die harde lijn. Tegenover de Libanese zender Al Mayadeen beschuldigde hij Washington van misleidende antwoorden op de Iraanse voorwaarden. Ook berichten via Irak en de Verenigde Arabische Emiraten schoten volgens hem tekort.

Bemiddelaars proberen het vertrouwen met kleine stappen te herstellen. De VS trekt dan zijn vliegdekschepen verder terug en versoepelt de blokkade, waarna Iran 25 tankers door de Straat van Hormuz laat varen.

Gaat het om supertankers van zo’n 2 miljoen vaten, dan is dat ongeveer 50 miljoen vaten olie: grofweg een halve dag wereldwijd olieverbruik.

Washington lijkt intussen geen haast te hebben. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio wil volgens de krant samen met de nieuwe stafchef Stephen Miller vooral de economische druk volhouden tot Teheran buigt.

Rubio was dinsdag duidelijk: “De Iraanse eisen zijn volkomen onrealistisch. We verwachten dat dat kan veranderen en als dat gebeurt, zijn we klaar voor diplomatie.”

Donald Trump zei zelf gisteren dat de VS de oorlog met Iran gewonnen hebben en maandag zei hij nog dat het ”vrij snel” zal eindigen. Al met al is er nog veel onzekerheid over de uitweg, maar een nieuwe escalatie is in ieder geval snel uitgeprijsd.

Volgens de president is het ”zeer onwaarschijnlijk” dat er een nieuwe aanval nodig gaat zijn en de olieprijs staat nu ruim 16 procent lager dan twee weken geleden.