Trump zet Iran onder druk. Ketsen de gesprekken met de VS nu af?

Iran houdt de deur naar nieuwe gesprekken met de Verenigde Staten op een kier, maar van echte ontspanning is geen sprake. President Donald Trump zegt dat vicepresident JD Vance naar Pakistan vertrekt voor nieuw overleg, terwijl Teheran juist twijfelt of het opnieuw wil aanschuiven. Tegelijk waarschuwt Trump dat een verlenging van het bestand met Iran hoogst onwaarschijnlijk is als er geen akkoord komt. Ook de Straat van Hormuz blijft volgens hem geblokkeerd totdat er een deal ligt.

Iran twijfelt openlijk over nieuwe gesprekken met de VS

De kern van de situatie is dat Washington en Teheran elkaar opnieuw publiekelijk tegenspreken. Trump zei maandag dat de onderhandelingen in Pakistan dinsdag moeten beginnen en dat JD Vance later op de dag zou vertrekken. Iran gaf tegelijk tegenstrijdige signalen af en liet weten dat er nog geen definitief besluit is genomen over deelname aan een nieuwe ronde gesprekken. 

Daarmee blijft onduidelijk of beide landen werkelijk dichter bij een akkoord komen, of vooral proberen druk op elkaar uit te oefenen. Eerdere gesprekken in Islamabad leverden al geen doorbraak op. De grootste breekpunten zijn nog altijd hetzelfde: het Iraanse nucleaire programma en de controle over de Straat van Hormuz, een cruciale route voor de wereldwijde oliehandel. 

Voor Iran is het wantrouwen bovendien verder gegroeid. Teheran verwijt de VS dat het enerzijds over diplomatie spreekt, maar anderzijds de militaire druk opvoert. Dat maakt de kans op snelle vooruitgang klein, zelfs als beide landen opnieuw aan tafel komen. 

Trump maakt harde deadline van bestand met Iran

De nieuwe uitspraken van Trump maken de situatie nog scherper. De president zei maandag dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat hij het tijdelijke bestand met Iran verlengt als er voor het aflopen geen akkoord ligt. Daarmee zet Washington een harde deadline op de onderhandelingen en neemt de druk op Iran verder toe. 

Dat is opvallend, omdat Trump de afgelopen dagen nog optimistischer klonk over de kans op een deal. Bloomberg meldde eerder deze week nog dat hij suggereerde dat een verlenging misschien niet eens nodig zou zijn omdat een akkoord dichtbij leek. Die toon is nu duidelijk veranderd. 

Juist die draai maakt de situatie voor beleggers extra lastig te lezen. De boodschap uit Washington is nu dat er weinig tijd over is, terwijl Teheran nog altijd aarzelt. Daardoor neemt de kans toe dat de gesprekken opnieuw vastlopen op het moment dat het bestand afloopt. Dat is een gevolgtrekking op basis van de huidige standpunten van beide kanten. 

Straat van Hormuz blijft grootste risico voor olie en markten

Voor de markten is vooral Trumps uitspraak over de Straat van Hormuz belangrijk. Hij zei dat de vaarroute geblokkeerd blijft totdat er een definitief akkoord met Iran is bereikt. Dat betekent dat de onzekerheid op de energiemarkt voorlopig niet verdwijnt, zelfs niet als de gesprekken in Pakistan hervat worden. 

Die spanning is groot omdat de Straat van Hormuz een van de belangrijkste doorgangen ter wereld is voor olie en vloeibaar aardgas. Eerder meldde Bloomberg al dat de Amerikaanse blokkade de doorstroming van energie verder onder druk zette en de inzet van de onderhandelingen verhoogde. 

Zolang de route dicht of beperkt blijft, reageren olieprijzen snel op ieder nieuw signaal uit Washington of Teheran. Dat werkt vervolgens door op aandelenmarkten en op risicovolle beleggingen. Beleggers kijken dan minder naar afzonderlijke sectoren en meer naar geopolitiek, inflatie en de kans op verdere escalatie in het Midden-Oosten. 

Komende dagen kunnen beslissend worden

Als Iran alsnog instemt met nieuwe gesprekken en beide partijen beweging tonen op de belangrijkste breekpunten, kan de spanning tijdelijk afnemen. Maar als Teheran wegblijft of de gesprekken opnieuw op niets uitlopen, dan groeit de kans dat het bestand afloopt zonder vervolgdeal. 

In dat scenario blijven olie en andere markten gevoelig voor nieuwe schokken. De combinatie van een harde deadline, een geblokkeerde Hormuz-route en openlijke twijfel over de onderhandelingen maakt deze week bijzonder riskant voor de financiële markten.