Van energiecrisis naar olieoverschot: oliemarkt maakt bizarre draai

De oliemarkt maakt een opmerkelijke draai. Nog niet zo lang geleden werd er door het Internationaal Energieagentschap gewaarschuwd voor mogelijk de grootste energiecrisis ooit. Door de oorlog met Iran, de blokkade rond de Straat van Hormuz en de verstoringen in de Golfregio leek de wereld af te stevenen op een structureel tekort aan olie en gas.

Nu klinkt plotseling een heel ander verhaal.

Als het vredesakkoord tussen de Verenigde Staten en Iran standhoudt, dreigt volgend jaar juist een flink olieoverschot. Volgens het IEA kan de olieproductie in 2027 met 8 miljoen vaten per dag stijgen naar 110 miljoen vaten per dag.

De vraag groeit naar verwachting veel minder hard, met ongeveer 2 miljoen vaten per dag. Daarmee ontstaat een klassiek probleem voor olieproducenten. Te veel aanbod en te weinig extra vraag.

Olievelden gaan weer open

De belangrijkste reden voor deze draai is simpel. Door het voorlopige akkoord tussen Washington en Teheran kan de productie in de Golfregio weer op gang komen.

Landen die tijdens de oorlog olievelden sloten of productie beperkten, kunnen die capaciteit opnieuw beschikbaar maken. Ook de mogelijke heropening van de Straat van Hormuz speelt een grote rol.

Als tankers weer veilig door de zeestraat kunnen varen, verdwijnt een belangrijk deel van de geopolitieke risicopremie uit de olieprijs.

Beleggers lopen daar al op vooruit. Sinds de aankondiging van het voorlopige akkoord verkopen handelaren massaal olie. Brentolie zakte woensdag onder de 79 dollar per vat, het laagste niveau sinds de eerste fase van de oorlog.

Van paniek naar overschot

Dat is een enorme omslag. Tijdens de oorlog draaide alles om schaarste. Minder olie uit de Golfregio, hogere transportkosten, stijgende energieprijzen en angst voor langdurige verstoringen.

Nu ontstaat ineens het tegenovergestelde scenario. Als het aanbod snel terugkomt, maar de vraag achterblijft, kan de oliemarkt volgend jaar ruim bevoorraad raken. Volgens het IEA biedt dat landen wel de kans om hun voorraden aan te vullen.

Dat is nodig, want de olievoorraden in Oeso-landen staan op het laagste niveau sinds 1990.

Goed nieuws voor inflatie

Voor consumenten en centrale banken is de daling van olie vooral goed nieuws.

Lagere olieprijzen werken met vertraging door in benzine, diesel, transportkosten en uiteindelijk inflatiecijfers. Aan de pomp is dat al zichtbaar. De adviesprijs van diesel daalde woensdag met bijna 3 procent naar 2,274 euro per liter. Benzine werd ook goedkoper en kost nu 2,457 euro per liter.

Begin mei lag benzine nog op een recordniveau van 2,646 euro per liter. Dat verschil voelt de consument direct. En dat maakt olie op dit moment misschien wel de belangrijkste macrovariabele ter wereld.

Als energieprijzen blijven dalen, neemt de druk op huishoudens af. Centrale banken krijgen meer ruimte om aan de zijlijn te blijven. En financiële markten kunnen opnieuw gaan rekenen op een zachtere inflatieomgeving. Terwijl tegelijkertijd de consument een boost krijgt.