Bitvavo: ontvang €20 startbonus in Bitcoin.
Bitvavo: ontvang €20
startbonus in Bitcoin.
De cryptowereld spreekt graag over decentralisatie, maar volgens Andre Cronje is daar bij veel projecten weinig meer van over. De bekende ontwikkelaar en oprichter van Flying Tulip stelt dat bedrijven, beheerders en risicocomités steeds meer macht hebben gekregen. Echte DeFi bestaat volgens hem daardoor alleen nog in kleine hoeken van de markt.
Volgens hem is de sector steeds verder verwijderd geraakt van het oorspronkelijke idee van financiële diensten zonder centrale tussenpersoon. “Ik denk niet dat DeFi nog bestaat buiten die zeer kleine niches”, zei hij.
DeFi staat voor decentralized finance, oftewel gedecentraliseerde financiële dienstverlening. Het idee is dat mensen financiële diensten rechtstreeks via een blockchain kunnen gebruiken, zonder afhankelijk te zijn van bijvoorbeeld een bank of ander centraal bedrijf.
Smart contracts spelen daarin een belangrijke rol. Deze programma’s voeren afspraken automatisch uit op een blockchain en kunnen zo taken van traditionele tussenpersonen overnemen.
Maar alleen op een blockchain draaien is volgens Cronje niet genoeg om een financieel product daadwerkelijk gedecentraliseerd te noemen. In zijn ogen moet echte DeFi gedecentraliseerd en onveranderlijk zijn en zonder tussenpersoon kunnen functioneren.
Daar wringt het volgens hem bij vrijwel alle grote protocollen. Steeds vaker bestaan er partijen die kunnen ingrijpen wanneer er iets misgaat.
Dat heeft een duidelijke reden. Ontwikkelaars willen gebruikers beschermen tegen hacks, exploits en ernstige technische problemen. Noodmechanismen kunnen in zulke situaties voorkomen dat honderden miljoenen dollars verdwijnen.
Tegelijkertijd ontstaat daarmee een ongemakkelijke tegenstelling. Als een kleine groep mensen een protocol kan stilleggen, aanpassen of op een andere manier kan ingrijpen, hoeveel decentralisatie blijft er dan nog over?
Cronje waarschuwde eerder dit jaar al voor deze ontwikkeling. Volgens hem schuift de sector hierdoor langzaam terug naar een systeem waarin centrale besluitvormers een belangrijke rol spelen.
De discussie komt op een moment waarop de DeFi-markt flink is gekrompen. Volgens cijfers van DefiLlama is de Total Value Locked (TVL) in ongeveer tien maanden meer dan gehalveerd.
Begin oktober 2025 zat ongeveer 167 miljard dollar vast in DeFi-protocollen. Inmiddels is dat nog ongeveer 75 miljard dollar. Daarmee is ruim 90 miljard dollar uit deze toepassingen verdwenen.
TVL geeft aan hoeveel vermogen gebruikers gezamenlijk in DeFi-protocollen hebben ondergebracht. Een lagere TVL betekent dus dat er minder waarde in deze toepassingen vaststaat.
Ook de Europese Centrale Bank (ECB) plaatst vraagtekens bij de daadwerkelijke decentralisatie van cryptoprojecten. In een werkdocument uit maart onderzocht de centrale bank onder meer Aave, MakerDAO, Ampleforth en Uniswap.
De onderzoekers keken daarvoor naar gegevens uit november 2022 en mei 2023. Bij ieder onderzocht protocol bezaten de honderd grootste houders van governance-tokens gezamenlijk meer dan tachtig procent van het aanbod.
Dat is opvallend. Een DAO is juist bedoeld als organisatie waarbij belangrijke beslissingen door de gemeenschap worden genomen. Bezitters van governance-tokens kunnen bijvoorbeeld stemmen over wijzigingen aan een protocol.
Wanneer een kleine groep het overgrote deel van die tokens bezit, kan de macht in de praktijk alsnog sterk geconcentreerd zijn.
Die discussie gaat verder dan de vraag of een cryptoproject zichzelf terecht DeFi noemt. De mate van decentralisatie kan ook gevolgen hebben voor Europese regelgeving.
Onder de Europese Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA) speelt mee of bepaalde diensten volledig gedecentraliseerd worden aangeboden. Als achter een protocol toch een duidelijk aanwijsbare organisatie of groep besluitvormers zit, kan dat invloed hebben op de manier waarop toezichthouders het project beoordelen.
De ECB-onderzoekers vragen zich daarom af of DAO’s met een sterk geconcentreerd bezit van governance-tokens wel als volledig gedecentraliseerd kunnen worden gezien.
Cronje denkt dat de cryptosector inmiddels een andere fase heeft bereikt. Zelf spreekt hij daarom liever over ‘onchain finance’ of ‘open finance’. Daarmee wordt duidelijk gemaakt dat financiële diensten via een blockchain lopen, zonder automatisch te beweren dat ze volledig gedecentraliseerd zijn.
“We zijn allang verder gegaan dan DeFi. Want je tussenpersoon is nu een bedrijf, een besluitvormer, een beheerder, een risicocomité; het zijn allemaal traditionele zaken die we in de bankwereld zagen”, aldus Cronje.
Volgens hem zijn daarmee structuren teruggekeerd die sterk lijken op die van de traditionele financiële wereld. De infrastructuur is veranderd, maar de tussenpersonen zijn niet volledig verdwenen.
Toch schrijft Cronje echte DeFi niet af. Volgens hem bestaan nog altijd kleinere niches waarin protocollen dicht bij de oorspronkelijke principes blijven en waar daadwerkelijk wordt geïnnoveerd.
Zijn kritiek richt zich vooral op het gemak waarmee projecten tegenwoordig het label DeFi krijgen. Een toepassing wordt volgens hem niet vanzelf gedecentraliseerd doordat transacties via een blockchain en smart contracts verlopen.
Cronje is al jaren een bekende naam binnen de sector. Naast Flying Tulip en Fantom speelt hij een belangrijke rol rond Sonic. Die blockchain claimt in een testomgeving een definitieve verwerkingstijd van 720 milliseconden te hebben bereikt.
De markt is een stuk rustiger en prijzen liggen lager dan eerder. Een rustig moment dus om je te verdiepen in hoe crypto werkt en wat Bitcoin is.
Is dit voor jou het moment om die stap te zetten? Open een account bij Bitvavo, doorloop de verificatie en je startbonus van €20 staat klaar in Bitcoin. Bitvavo heeft een MiCA-licentie en meer dan 1,5 miljoen gebruikers.
Let op: crypto is risicovol. Je kunt je inleg geheel of gedeeltelijk verliezen
Veilig betalen met
Dedain is makkelijk, kritiek vergt kennis. Nu BlackRock en zelfs de ECB instappen, verdient crypto beter dan de grinnik. Column
Peter Brandt haalt opnieuw hard uit naar XRP en zegt dat hij 500.000 tokens direct zou omwisselen voor Bitcoin.
Gemini ziet de kwartaalomzet stevig groeien, maar lijdt een fors verlies terwijl handelsvolume instort en creditcardinkomsten juist explosief blijven stijgen.
China zet stap richting eigen EUV-chipmachines dankzij voormalig ASML-wetenschapper, maar ASML blijft voorlopig voor.
ING waarschuwt: de tijd van gratis geld is voorbij. Dit betekenen blijvend hoge rentes voor de economie, beleggers en jouw vermogen.
ASML-rivaal Source Foundry kreeg deze week 400 miljoen dollar van een 24-jarige die net twee derde van zijn fonds verloor.