ASML draagt 2,2 procent van de Nederlandse economie

Chipmachinefabrikant ASML is uitgegroeid tot een van de belangrijkste motoren van de Nederlandse economie.

Het Brabantse technologiebedrijf levert inmiddels zo’n grote bijdrage aan de economische groei dat zijn kwartaalcijfers volgens ING zelfs iets kunnen zeggen over de ontwikkeling van de hele Nederlandse economie. Maar die enorme groei brengt ook risico’s met zich mee.

ASML goed voor 2,2 procent van Nederlandse economie

ASML is dit jaar naar verwachting verantwoordelijk voor 2,2 procent van het Nederlandse bruto binnenlands product (bbp). Dat blijkt uit een maandag gepubliceerd onderzoek van ING. Het bbp is de totale waarde van alle goederen en diensten die in Nederland worden geproduceerd.

De invloed van het bedrijf is de afgelopen decennia spectaculair toegenomen. In 1995 was ASML rechtstreeks verantwoordelijk voor slechts 0,1 procent van de Nederlandse economie. In 2025 was dat aandeel al gestegen naar 1,3 procent. Voor 2026 verwachten de onderzoekers een verdere groei naar 1,6 procent.

Daar blijft het niet bij. ASML koopt ook producten en diensten in bij Nederlandse leveranciers, wat naar schatting nog eens 0,4 procent bijdraagt aan de economie. Daarnaast leveren investeringen in onder meer gebouwen, machines en software een bijdrage van 0,2 procent.

De totale economische invloed komt daarmee uit op 2,2 procent. Dat is uitzonderlijk voor één onderneming.

Bert Colijn, hoofdeconoom van ING, benadrukt hoe belangrijk ASML inmiddels is geworden. “ASML heeft inmiddels zo’n omvang en groeit in dusdanig tempo, dat we als economen de kwartaalcijfers bij wijze van spreken als voorspeller van de groei van het bbp kunnen zien”, zegt hij.

Volgens Colijn zijn er maar weinig bedrijven die zo’n grote invloed hebben op de economie van een land.

Nederland profiteert van wereldwijde groei technologiesector

De opmars van ASML geeft Nederland ook een bijzondere positie binnen Europa. Terwijl veel Europese landen sterk afhankelijk blijven van traditionele industrieën, profiteert Nederland rechtstreeks van de wereldwijde groei van de technologiesector.

ASML speelt daarin een belangrijke rol. Het bedrijf produceert geavanceerde machines waarmee chipfabrikanten halfgeleiders kunnen maken. Die chips zijn essentieel voor onder meer smartphones, computers en toepassingen op het gebied van kunstmatige intelligentie.

Colijn verwijst daarbij naar de zorgen van voormalig president van de Europese Centrale Bank Mario Draghi. Die waarschuwde eerder dat Europa te veel vasthoudt aan oudere industrieën en daardoor achterop dreigt te raken.

Nederland vormt volgens de econoom een uitzondering. Dankzij ASML profiteert het land van de snelle technologische ontwikkeling, vergelijkbaar met landen als Taiwan, Zuid-Korea en China.

Die groei is ook zichtbaar in de Nederlandse chipindustrie. Volgens voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) steeg de omzet van de sector in 2025 naar 46 miljard euro. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2019.

Ook de werkgelegenheid groeide sterk. Het aantal werknemers in de sector nam in dezelfde periode toe van 23.000 naar 43.000.

ING ziet risico: Nederland wordt afhankelijker van ASML

De groeiende invloed van ASML heeft echter ook een keerzijde. Wanneer een steeds groter deel van de economie afhankelijk wordt van één onderneming, kunnen tegenvallende resultaten grotere gevolgen hebben voor het hele land.

ING vergelijkt de situatie daarom met die van Nokia in Finland. Rond het jaar 2000 was de telefoonfabrikant verantwoordelijk voor bijna vier procent van de Finse economie. In 2011 was daarvan nog slechts 0,5 procent over.

Nederland is volgens Colijn nog lang niet zo afhankelijk van ASML als Finland destijds van Nokia. Bovendien is de Nederlandse economie veel diverser.

Toch ziet hij een belangrijk risico. ASML is actief in een sector waarin perioden van sterke groei en teruglopende vraag elkaar kunnen afwisselen. Daardoor kan ook de bijdrage aan de Nederlandse economie flink schommelen.

Daarnaast spelen geopolitieke spanningen een rol. Amerikaanse exportbeperkingen richting China kunnen bijvoorbeeld gevolgen hebben voor de verkoopmogelijkheden van ASML.

De omvang van het bedrijf wordt duidelijk bij een vergelijking met de Nederlandse machine-industrie. Die sector vertegenwoordigde in 2025 ongeveer 3,7 procent van de Nederlandse economie. ASML was goed voor ongeveer de helft van de totale omzet binnen deze industrie.