Bessent onthult om 17:00 uur hoe ver hij gaat op de obligatiemarkt

Het Amerikaanse ministerie van Financiën maakt vandaag bekend hoe groot de volgende terugkoop van staatsobligaties wordt. Daarmee laat minister van Financiën Scott Bessent zien hoe ver hij wil gaan om de lange rente te drukken.

Op Wall Street zorgt dat vooral voor kriebels. Want welk bedrag hij ook noemt, het verraadt iets wat hij liever binnenskamers houdt.

Spanning stijgt voor één getal

Volgt het ministerie zijn eigen gewoonte, dan komt het nieuws rond 17:00 uur onze tijd. Donderdag koopt het voor dat bedrag staatsobligaties op met een looptijd van tien tot twintig jaar.

In de Newsbit-app lees je direct wat er wordt aangekondigd en hoe de markten hierop reageren. Download ‘m hier en ontvang direct updates.

Dat het om minstens 4 miljard dollar gaat, ligt sinds augustus vast. Alleen is dat een bodem en geen bedrag: het ministerie maakt per operatie bekend hoeveel het precies opkoopt, en die verhoging is nog geen enkele keer uitgevoerd.

Wall Street rekent op 5 tot 6 miljard dollar. Zakenbank Morgan Stanley ziet 10 miljard als praktisch plafond, want het geld moet ergens vandaan komen.

Dat is meteen het tweede open eind. Handelaren gaan uit van nieuw kortlopend papier, maar onlangs kwam het nieuws naar buiten dat ook de eigen kasreserve van zo’n 950 miljard dollar op tafel ligt

De minister laat er geen misverstand over bestaan dat hij verder wil gaan. Daags na de verdubbeling zei hij bij CNBC: “We gaan hier een markt in maken.” Het kan volgens hem “meer dan 4 miljard dollar per uitgifte zijn”.

Dat komt op een lastig moment. Een paar uur na de aankondiging wordt er geboden op nieuwe tienjaarsleningen, donderdag volgt de veiling van dertigjaars.

Blijft het bedrag steken op 4 miljard dollar, dan is dat een teleurstelling en kan de verkoopdruk juist toenemen. Gaat het richting de 10 miljard, dan ligt de lat voor elke volgende operatie hoger.

Zo’n sprong zou volgens Lou Crandall, hoofdeconoom bij analysebureau Wrightson ICAP, “een bekentenis zijn dat het ministerie zijn haastige aankondiging van 19 augustus in de eerste plaats niet had doordacht”.

De hoogste rente sinds 2007

Achter die haast zit een obligatiemarkt die op hol is geslagen. Amerikaans staatspapier wordt massaal gedumpt en de dertigjaarsrente tikte op 17 augustus 5,31 procent aan, het hoogste niveau sinds 2007.

Die rente bepaalt niet alleen wat beleggers verdienen. Hij bepaalt ook wat de Amerikaanse staat betaalt voor elke nieuwe lening, en voor elke oude lening die afloopt.

En dat zijn er nogal wat. Dit jaar vervalt zo’n 10 biljoen dollar aan staatsschuld, ongeveer een derde van al het verhandelbare papier, grotendeels uitgegeven toen lenen nog bijna niets kostte.

Reken even mee: elke procentpunt die er bij het doorrollen bovenop komt, kost op dat bedrag 100 miljard dollar per jaar extra.

De rekening is nu al fors. Tot en met juli betaalde Washington 931 miljard dollar aan rente, 11 procent meer dan een jaar eerder, en alleen sociale zekerheid en zorg kosten meer.

Zo ontstaat een rondje dat zichzelf voedt. Een hogere rente is een hoger tekort, een hoger tekort is meer papier, en meer papier duwt de rente verder omhoog.

Daarom greep Bessent in augustus in. Washington koopt al sinds 2024 routinematig oude staatsobligaties terug, zogeheten liquiditeitssteun, tot dan toe 2 miljard dollar per operatie in de lange looptijden.

Op 19 augustus verdubbelde hij dat bedrag. Verrassend was vooral het moment, want de aankondiging viel buiten de vaste kalender die het ministerie al jaren aanhoudt.

De dertigjaarsrente zakte meteen van 5,28 naar 5,19 procent. Twee dagen later was die winst alweer verdampt.

Bitcoin (BTC) en goud reageerden een stuk enthousiaster. Bitcoin won binnen een etmaal ruim 5 procent, goud klom 2,7 procent, en in de weken erna liepen beide verder op.

Bessent noemde het programma dinsdag een middel tegen “deze koorts die zich opbouwde” in de markt.

Die koorts is niet gezakt. De tienjaarsrente, die in Amerika de hypotheekrente stuurt, staat op 4,80 procent en daarmee hoger dan op welke dag in augustus dan ook.

Terugkoop staatsobligaties is vooral een signaal

Zet de bedragen naast elkaar en de ingreep valt in het niet. Zes miljard dollar per operatie, om de twee weken, komt neer op zo’n 155 miljard dollar per jaar, tegenover een staatsschuld van ruim 40 biljoen.

Toch is dat signaal wel degelijk raak. Washington laat zien dat het ingrijpt voordat de rente helemaal de pan uit rijst, en dat alleen al haalt druk van de ketel.

Die verlichting is er vooral op de korte termijn. Het zorgt niet voor lagere begrotingstekorten en dus zal de schuldenberg blijven uitpuilen. Daar komt het risico bij dat de markt het vertrouwen verliest, en op vertrouwen draait de obligatiemarkt.

Nohshad Shah, hoofd obligatieverkoop EMEA bij marktmaker Citadel Securities, vatte het bezwaar in augustus zo samen: “Voorkomen dat staatsobligaties tegen lagere koersen verhandeld worden, neemt die druk niet weg. Het verplaatst hem alleen.”

Precies daar zit de verklaring voor de sprong van Bitcoin en goud. Lang ontbrak het Bitcoin aan een verhaal dat kopers terug de markt in trok, en dat verhaal heet nu de debasement trade.

Kort gezegd rekenen beleggers op meer inflatie en een zwakkere dollar, en zoeken ze bezittingen waarvan niemand kan bijmaken. Goud en Bitcoin vallen in die categorie. Geldontwaarding is politiek gezien namelijk zo’n beetje de enige begaanbare uitweg uit de schuldenberg.

Daar komt bij dat een lagere rente het risicovrije alternatief minder aantrekkelijk maakt. Levert een staatslening minder op, dan zijn beleggers eerder bereid om risico te nemen met Bitcoin, goud of aandelen.