Europese Commissie dreigt met ingrijpen: blokkeert Meta AI-concurrentie op WhatsApp?

De Europese Commissie onderzoekt of Meta (moederbedrijf van WhatsApp) zijn macht misbruikt door concurrenten van zijn AI-assistent uit te sluiten. Door alleen nog Meta AI toe te staan binnen WhatsApp, dreigt het bedrijf volgens Brussel de markt te vervalsen. Tijdelijke sancties liggen op tafel.

Meta sluit AI-concurrenten buiten op WhatsApp

Sinds 15 januari 2026 is op WhatsApp alleen nog Meta’s eigen AI-assistent beschikbaar: Meta AI. Andere aanbieders van algemene AI-assistenten zijn buitengesloten via een wijziging in de voorwaarden van de WhatsApp Business API.

Volgens de Europese Commissie misbruikt Meta daarmee zijn dominante positie. WhatsApp telt naar schatting ruim 3,3 miljard maandelijkse gebruikers wereldwijd, blijkt uit cijfers van Resourcera. Daarmee is het platform een essentiële toegangspoort tot consumenten en dus ook tot de snelgroeiende markt voor AI-assistenten.

Door concurrenten uit te sluiten, zou Meta zichzelf een oneerlijk voordeel verschaffen. Brussel stelt in een officiële verklaring dat deze strategie kleinere AI-bedrijven mogelijk onherstelbare schade toebrengt. Om dat te voorkomen, overweegt de Commissie tijdelijke beperkingen op te leggen: zogeheten interim measures.

EU-commissaris: “Meta mag concurrenten niet weren”

De Europese Commissie heeft haar voorlopige oordeel vastgelegd in een zogeheten Statement of Objections. Daarin stelt ze dat Meta’s handelswijze in strijd is met de Europese mededingingsregels. Artikel 102 van het EU-verdrag verbiedt het misbruik van een machtspositie ten nadele van concurrenten.

EU-commissaris Teresa Ribera waarschuwt: “AI-assistenten brengen enorme innovaties, maar daarvoor is vrije concurrentie essentieel. We mogen niet toestaan dat dominante techbedrijven hun positie misbruiken om anderen uit te sluiten. Omdat de AI-markt zich razendsnel ontwikkelt, moeten we snel ingrijpen.”

Meta ontkent de aantijgingen. Het bedrijf stelt dat WhatsApp geen onmisbare toegangspoort is en dat gebruikers ook via andere wegen AI-assistenten kunnen gebruiken, zoals via apps, besturingssystemen of websites.

Ook Brazilië dwingt Meta tot beleidswijziging

Niet alleen Europa zet druk op Meta. In Brazilië heeft een rechter het AI-beleid van het bedrijf teruggedraaid. Volgens de uitspraak belemmert het verbod op externe AI-chatbots binnen WhatsApp de concurrentie en innovatie.

Meta moet het beleid daar nu herzien. Ontwikkelaars van onafhankelijke AI-tools moeten opnieuw toegang krijgen tot het platform, mits zij voldoen aan de privacyregels. WhatsApp is in Brazilië een van de belangrijkste communicatiemiddelen voor burgers en bedrijven. Het besluit benadrukt hoezeer overheden wereldwijd zich zorgen maken over de groeiende marktmacht van Big Tech binnen de AI-sector.