Europa is naïef volgens belgische topbankier: VS en China spelen ander spel

Europa is naïef als het denkt dat het oude liberale economische model nog werkt in de huidige wereldorde. Dat zegt Pierre Wunsch, gouverneur van de Belgische centrale bank, in gesprek met de Financial Times.

Volgens Wunsch blijven Europese beleidsmakers te veel vasthouden aan open handel, beperkte staatssteun en strikte concurrentieregels. Dat werkte volgens hem in een wereld waarin landen zich aan dezelfde regels hielden. Maar die wereld bestaat niet meer.

“Openheid voor handel en strikte staatssteunregels werken in een wereld die op regels was gebaseerd. Die wereld is weg,” aldus Wunsch.

VS en China spelen een ander spel

De kern van zijn kritiek is dat Europa nog steeds doet alsof er sprake is van een gelijk speelveld. In werkelijkheid hebben de Verenigde Staten en China hun economische strategie aangepast.

Onder Donald Trump draait Washington sterker om America First, protectionisme en industriebeleid. China gebruikt al langer subsidies, staatssturing en strategische steun voor sectoren die Beijing belangrijk vindt.

Volgens Wunsch kan Europa niet simpelweg blijven doen alsof de oude vrijhandelsregels nog gelden. Zijn stelling is scherp. Hoe kun je regels blijven volgen in een wereld waarin anderen dat niet doen?

Europa ontwijkt moeilijke keuzes

Wunsch vindt dat Europa te vaak probeert alles tegelijk te willen. Open handel, klimaatambities, sterke industrie, lage kosten en strategische autonomie. Maar volgens hem moet de EU eerlijker naar zichzelf worden over de afruilen.

Vooral energie-intensieve industrieën vormen een probleem. Europa heeft structureel hogere energiekosten dan veel concurrenten, maar wil tegelijk binnenlandse productie behouden. Volgens Wunsch moet Europa erkennen dat sommige sectoren simpelweg niet concurrerend zijn.

Dat raakt ook de groene agenda. De EU wil in 2050 klimaatneutraal zijn, maar opeenvolgende crises hebben dat beleid onder druk gezet: corona, de oorlog in Oekraïne en nu de energiecrisis rond Iran. Door hoge energieprijzen en zwakke groei neemt de roep om versoepeling van klimaatregels toe.

Innovatie blijft zwakke plek

Wunsch waarschuwt daarnaast dat Europa steeds verder achterop raakt bij nieuwe technologieën. Van kunstmatige intelligentie tot robotica. De EU loopt volgens hem golf na golf achter op de Verenigde Staten en China.

Dat maakt ook Europese regelgeving ingewikkelder. Europa probeert technologieën te reguleren die het zelf niet beheerst. Daarmee dreigt het continent afhankelijk te worden van innovaties van buitenaf, terwijl het minder invloed heeft op de standaarden van de toekomst.

In het verleden was het misschien nog houdbaar om een technologische volger te zijn. Maar in een wereld waarin AI, chips en robotica razendsnel strategisch belangrijk worden, kan die positie gevaarlijk worden.