Trump houdt rekening met verlies midterms: ‘Dan word ik Mr. Veto’

Donald Trump heeft zijn plan B al klaar voor als de Republikeinen dinsdag het Congres verliezen: alles tegenhouden. De president zegt dat hij desnoods “Mr. Veto” wordt en de wetsvoorstellen van de Democraten stuk voor stuk zal blokkeren. Twee dagen voor de tussentijdse verkiezingen klinkt dat als een president die rekening houdt met verlies.

Trump dreigt plannen Democraten te blokkeren

Trump deed de uitspraken in een interview met de New York Post, waarvan Fox News zondag een fragment uitzond. Het volledige gesprek verschijnt maandag, de dag voor de verkiezingen.

Op de vraag wat hij doet als de Democraten het Congres veroveren, was zijn antwoord simpel: veto. De Democraten mogen wetsvoorstellen indienen zoveel ze willen, zei Trump, maar hij hoeft ze niet te ondertekenen. Na een maand of twee van herhaalde veto’s komen ze volgens hem vanzelf aan tafel om te onderhandelen.

Daarmee erkent Trump voor het eerst openlijk dat een nederlaag mogelijk is, al voegde hij eraan toe te hopen dat het zover niet komt.

De Republikeinen hebben nu in beide kamers van het Congres de meerderheid, in het Huis van Afgevaardigden én in de Senaat. Raken ze er dinsdag één of beide kwijt, dan kan Trump zijn plannen niet meer zonder de Democraten door het Congres krijgen.

Het veto is dan zijn belangrijkste wapen. De president kan daarmee elk aangenomen wetsvoorstel tegenhouden, en het Congres kan dat alleen overrulen met een tweederdemeerderheid in beide kamers. Zo’n meerderheid halen de Democraten ook bij een verkiezingszege vrijwel zeker niet.

Democraten hopen meerderheid terug te winnen

Dinsdag 3 november kiezen de Amerikanen een nieuw Huis van Afgevaardigden en een derde van de Senaat. Deze midterms bepalen wie de komende twee jaar het Congres controleert, en dus hoeveel ruimte Trump nog krijgt voor zijn beleid.

De peilingen geven de Democraten een goede kans op het Huis. De Senaat is een stuk onzekerder.

Dat de Republikeinen nerveus zijn, heeft vooral één oorzaak: de prijzen. De kosten van levensonderhoud blijven voor veel kiezers het belangrijkste thema, en de oorlog met Iran maakt de energierekening alleen maar hoger.

Trump probeert het tij te keren met een reeks verkiezingsbijeenkomsten. Zondag was hij in Kansas en Iowa, staten die traditioneel Republikeins stemmen, wat op zichzelf al zegt dat de partij zich ook daar zorgen maakt. In zijn toespraken prijst hij de economie als uitzonderlijk sterk, terwijl de peilingen laten zien dat kiezers vooral hun koopkracht zien slinken.

Trump spreekt ook over mogelijke derde termijn

In hetzelfde interview sprak Trump opnieuw over een mogelijke derde presidentstermijn. Hij zei graag nog eens mee te willen doen aan de verkiezingen, maar erkende dat de Amerikaanse grondwet dat niet toestaat.

Het 22e amendement bepaalt dat iemand maximaal twee keer tot president mag worden gekozen. Trump zit momenteel in zijn tweede termijn en kan zich onder de huidige regels dus niet opnieuw verkiesbaar stellen.

Voorlopig draait alles echter om de verkiezingen van dinsdag. Als de Democraten de meerderheid in het Congres veroveren, wordt het voor Trump een stuk moeilijker om zijn plannen door te voeren.

Vooral overheidsuitgaven, begrotingen en economisch beleid kunnen dan tot stevige politieke conflicten leiden. Trump kan wetten tegenhouden met zijn vetorecht, maar zal voor nieuwe wetgeving ook vaker met de Democraten moeten onderhandelen.