Fed-bestuurder Waller waarschuwt: rente kan omhoog door Iran-oorlog

Christopher Waller stond bekend als een Fed-bestuurder die juist pleitte voor lagere rentes, maar vandaag draaide hij het roer om in een speech in Frankfurt. Hij wil dat de centrale bank zich niet langer vastbijt in renteverlagingen en sluit een verhoging zelfs niet meer uit.

Ook de markt denkt dat de volgende zet van de beleidsmakers een verhoging wordt. En dat heeft alles te maken met de oorlog in Iran die inmiddels in zijn twaalfde week zit.

Waller wil ‘easing bias’ schrappen

Waller hield zijn speech, getiteld ‘Policy Risks Have Changed’, een paar uur voordat Kevin Warsh vrijdag werd beëdigd als de nieuwe voorzitter van de Amerikaanse centrale bank.

Waller staat al langere tijd bekend als een van de Fed-bestuurder die het hardst trekt aan lagere rentes. In januari stemde hij tegen het besluit van de centrale bank om de rente onveranderd te laten en pleitte hij voor een verlaging van 25 basispunten.

Bij de maartvergadering gaf hij ook aan bereid te zijn geweest om weer tegen te stemmen, totdat de olieprijs door de oorlog met Iran harde begon te stijgen.

Op de laatste vergadering eind april stemde hij voor het eerst in tijden met de meerderheid mee om de rente onveranderd te houden. En in de toespraak zei hij dat de Fed de koers richting lagere rentes nu los moet laten.

“De inflatie gaat niet de goede kant op. Ik zou er voorstander van zijn om de ‘easing bias’-formulering uit onze beleidsverklaring te halen, om duidelijk te maken dat een renteverlaging in de toekomst niet waarschijnlijker is dan een renteverhoging,” zei hij.

Hij ging nog een stap verder. “Ik kan renteverhogingen in de toekomst niet langer uitsluiten als de inflatie niet snel afkoelt,” aldus Waller. 

En dat is ook waar de futuresmarkt op rekent. De kans op een renteverhoging dit jaar wordt nu op ruim 60 procent geschat, terwijl een renteverlaging volledig uit beeld is. Voordat de oorlog in Iran uitbrak, rekenden handelaren nog op twee tot drie versoepelingen.

Goedkopere leningen brengen meer kapitaal in de economie en dat geld zoekt vaak zijn weg naar beleggingen die meer rendement opleveren. Renteverhogingen zet een rem op de economie om zo de inflatie onder controle te krijgen. 

Olieprijzen jagen inflatie omhoog

Die inflatie was lange tijd aan het dalen richting het streefdoel van 2 procent, maar is nu weer een probleem geworden door de dubbele blokkade van de Straat van Hormuz. 

De Straat van Hormuz is een smal vaarwater tussen Iran en Oman, waar normaal een vijfde van alle olie ter wereld doorheen vaart. Sinds de oorlog uitbrak op 28 februari is het scheepsverkeer ingestort tot zo’n 5 procent van het normale niveau. 

Iran legt zeemijnen, valt schepen aan en heft tolgeld van ruim 1 miljoen dollar per schip dat er nog doorheen wil. Sinds 13 april heeft ook de Verenigde Staten een blokkade ingesteld op alle schepen die van en naar Iraanse havens varen. 

Dat jaagt de olieprijs omhoog en die rekening landt bij de consument en producent. De Amerikaanse inflatie klom in april naar 3,8 procent op jaarbasis, het hoogste niveau sinds mei 2023. 

De hogere inflatie heeft een ravage aangericht op de obligatiemarkt. De rente op tienjarige Amerikaanse staatsobligaties steeg van 4,39 procent halverwege mei naar 4,67 procent, het hoogste niveau in bijna een jaar. Ook in Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Japan schieten de rentes omhoog.

Investeerders willen meer compensatie omdat ze een hogere inflatie verwachten. Waar de Fed-rente vooral bepaalt wat je betaalt op korte leningen, stuurt de obligatierente juist de hypotheekrente en zakelijke leningen op voor de lange termijn.

Ook hier remmen hogere rentes de economische groei af, en voor de Amerikaanse overheid wordt het zo nog duurder om haar astronomische schuldenberg te financieren. Zo snijdt Donald Trump zich in zijn eigen vingers. Warsh mag in ieder geval zijn borst alvast natmaken.