Hoe een Chinese satelliet Iran hielp om Amerikaanse bases in kaart te brengen

Iran heeft tijdens de oorlog gebruikgemaakt van een Chinese spionagesatelliet om Amerikaanse militaire bases in het Midden-Oosten te observeren en aanvallen te ondersteunen. Dat blijkt volgens een onderzoek van de Financial Times uit gelekte Iraanse militaire documenten, satellietdata en baananalyses.

Als het verhaal klopt, is dat een belangrijke escalatie. Niet alleen omdat Iran daarmee een veel geavanceerdere militaire inlichtingencapaciteit kreeg, maar ook omdat China zo nog nadrukkelijker in beeld komt als indirecte factor in het conflict.

Nieuwe satelliet gaf Iran veel scherper zicht

Volgens de Financial Times gaat het om een satelliet met de naam TEE-01B, die eind 2024 in handen zou zijn gekomen van de lucht- en ruimtevaarttak van de Iraanse Revolutionaire Garde. De satelliet zou vanuit China zijn gelanceerd en daarna via een zogenoemde “in-orbit delivery” zijn overgedragen.

Dat klinkt technisch, maar het effect is duidelijk: Iran kreeg daarmee toegang tot beelden met een resolutie van ongeveer een halve meter. Dat is een enorme sprong vooruit vergeleken met de eigen Iraanse satellietcapaciteiten, die veel minder precies zouden zijn.

Concreet zou Iran daardoor veel beter in staat zijn geweest om:

• vliegtuigen op bases te herkennen
• voertuigen en infrastructuur te volgen
• schade na raket- en droneaanvallen te beoordelen
• Amerikaanse bases en burgerdoelen in beeld

De documenten waar de Financial Times zich op baseert, zouden laten zien dat de satelliet in maart onder meer beelden maakte van Amerikaanse en geallieerde locaties in:

• Saoedi-Arabië
• Jordanië
• Bahrein
• Irak
• Koeweit
• Djibouti
• Oman

Ook burgerinfrastructuur in de Golfregio zou in beeld zijn gebracht, waaronder een containerhaven, een elektriciteits- en ontziltingsinstallatie en een grote aluminiumfabriek.

Dat maakt dit niet alleen een militair verhaal, maar ook een economisch en geopolitiek gevoelig dossier.

China ontkent, maar de verdenking is zwaar

De Financial Times schrijft dat de satelliet gebouwd en gelanceerd zou zijn door het Chinese bedrijf Earth Eye Co, terwijl de operationele grondinfrastructuur zou zijn geleverd door Emposat, een bedrijf uit Beijing. Volgens analisten en voormalige inlichtingenmensen in het stuk is de grens tussen commercieel en militair in de Chinese ruimtevaartsector vaak erg dun.

Dat is precies waarom deze onthulling zo gevoelig ligt. China presenteert zijn commerciële ruimtevaart graag als civiel, maar volgens de Financial Times zijn veel van deze bedrijven sterk verweven met staats- en militaire netwerken.

China ontkent betrokkenheid bij escalatie en zegt geen conflictverhogende acties te steunen.