Iran omzeilt Amerikaanse sancties massaal met crypto: ‘volledig ingeburgerd’

Iran zet steeds vaker crypto in om de Amerikaanse sancties te omzeilen. De centrale bank heeft de strenge valutaregels de afgelopen maanden stilletjes versoepeld, zodat exporteurs hun geld makkelijker kunnen terughalen. Achter die stap schuilt pure noodzaak: Washington draait de geldkraan van Teheran met een nieuwe sanctieoperatie verder dicht.

Centrale bank knijpt een oogje dicht

Exporteurs moesten jarenlang een groot deel van hun buitenlandse inkomsten via een staatsplatform verkopen, tegen wisselkoersen die ver onder de marktprijs lagen. Veel bedrijven parkeerden hun geld daarom liever in het buitenland. Volgens de Iraanse justitie gaat het om ruim 100 miljard dollar aan niet-aangegeven tegoeden.

Dat beleid is losgelaten sinds de Verenigde Staten (VS) en Israël eind februari de oorlog begonnen, melden zakenlieden en insiders aan de Financial Times. Handelaren mogen hun opbrengsten nu terughalen via cryptovaluta zoals Tether en Bitcoin (BTC), afgewikkeld via Iraanse cryptobeurzen.

“De centrale bank vraagt niet hoe dat geld is overgemaakt”, zegt een zakenman die dicht bij het regime staat. “Cryptovaluta ontvangen voor export is nu volledig ingeburgerd.”

Crypto vult gat in oorlogskas

In 2025 stroomde al zo’n 10 miljard dollar aan crypto door Iran, becijfert dataplatform TRM Labs. Vooral Tether (USDT) is populair, de grootste stablecoin van de markt die zijn waarde koppelt aan de Amerikaanse dollar.

Toch dekt dat bedrag maar ongeveer een tiende van de 94 miljard euro die ruim 20.000 bedrijven en personen nog moeten terugbrengen, aldus Zabihollah Khodaian, hoofd van Irans inspectiedienst. Alireza Bozorgmehri van branchevereniging Iran Digital Transformation Association betwijfelt dan ook of crypto ooit genoeg oplevert voor Irans enorme behoeften.

‘Economische D-day’ moet Teheran isoleren

De versoepeling is een direct antwoord op de Amerikaanse druk. Op 24 augustus lanceerde het Amerikaanse ministerie van Financiën Operatie Economic Outcast, een campagne die alle inkomstenbronnen van Iran moet afknijpen. Minister van Financiën Scott Bessent doopte de aftrap “economische D-day”.

“Wereldwijd is ons doel elke economische levensader die dit tirannieke regime in stand houdt door te snijden, tot Teheran er alleen voor staat”, zei Bessent. Landen moeten volgens hem kiezen tussen de VS en Iran. Wie toch zaken doet, riskeert secundaire sancties, strafmaatregelen die ook niet-Amerikaanse bedrijven raken.

Ook crypto staat op de korrel. Washington wees de Iraanse digitale-activasector officieel aan als sanctiedoelwit, naast goud, technologie, luchtvaart en scheepvaart. Het ministerie noemde crypto eerder al het favoriete ontwijkingsmiddel van het regime.

Teheran arresteert eigen oliehandelaren

Iran voert intussen de druk op bedrijven op die geld achterhouden. Dinsdag arresteerde justitie 22 mensen met banden met oliehandelaren, meldde woordvoerder Ali Kazemi.

Politiek econoom Saeed Laylaz uit Teheran verwacht dat de rol van crypto alleen maar groeit: “Hoe meer de economie ondergronds gaat, hoe groter de behoefte om cryptovaluta te gebruiken. De blokkade heeft gaten.”