Iran-oorlog leert beleggers vreemde lessen: oude marktregels werken niet meer

De oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran lijkt voorlopig tot rust te komen. Na de vredesrally van maandag bewegen Amerikaanse futures dinsdagochtend gemengd, terwijl olie opnieuw daalt.

Toch is de belangrijkste les voor beleggers misschien niet dat markten herstellen zodra geopolitieke spanning afneemt. De echte les is dat oude marktregels steeds minder betrouwbaar worden.

Wie naar eerdere oorlogen in het Midden-Oosten keek, had waarschijnlijk een heel ander marktbeeld verwacht. Olie had veel harder moeten stijgen, goud had moeten schitteren als veilige haven en aandelen hadden onder druk moeten staan. Maar dat gebeurde niet.

Mis niets van de AI-revolutie met deze gratis nieuwsbrief!

Op de hoogte blijven van de belangrijkste ontwikkeling in de financiële wereld? Abonneer je dan gratis op De Geldpers.

Voeg je bij ruim 6.000 anderen die elke maandag een volledige marktupdate in hun inbox ontvangen. En het beste van alles? Het is helemaal gratis.

Aanmelden kan hier!

Olie steeg, maar veel minder dan vroeger

Natuurlijk schoot de olieprijs omhoog tijdens de oorlog. Maar de stijging was opvallend beperkt als je kijkt naar de omvang van de verstoring.

Dat is bijzonder, omdat er bijna evenveel dagelijkse olieproductie verloren ging als tijdens de Arabische olieboycot, de Iraanse revolutie en de Eerste Golfoorlog samen.

Tijdens die eerdere crises steeg olie met ongeveer 300 procent, 160 procent en 130 procent. Deze keer stond de olieprijs vrijdag ongeveer 21 procent hoger dan eind februari, en daarin zat al hoop op vrede verwerkt.

De reden is dat de oliemarkt vóór de oorlog al ruim bevoorraad was. Daarnaast zorgden Chinese voorraadvorming, eerdere zorgen over Iran en later juist minder Chinese vraag voor een ander marktbeeld dan in de jaren zeventig.

Ook strategische oliereserves spelen nu een rol. Die bestonden tijdens de oliecrises van de jaren zeventig niet op dezelfde manier.

Goud en zilver faalden als veilige haven

Nog opvallender was het gedrag van goud en zilver. Beide edelmetalen zouden normaal moeten profiteren van oorlog, inflatieangst en geopolitieke onzekerheid.

Maar goud daalde ongeveer 20 procent en zilver zelfs 25 procent. Dat lijkt vreemd, maar de verklaring is simpel. Goud en zilver hadden al een historische rally achter de rug in 2025 en begin 2026. Toen de oorlog begon, zat veel van het veilige-havenverhaal al in de prijs.

Beleggers maakten opnieuw de fout om naar het etiket te kijken in plaats van naar de positionering. Goud is een veilige haven, maar niet als iedereen die haven al heeft gekocht. In markten telt niet alleen het verhaal. Het telt vooral wat al is ingeprijsd.

Dollar en rente deden wél wat je verwacht

De Amerikaanse dollar en obligatierentes gedroegen zich meer volgens het klassieke draaiboek. Beide stegen. Dat past bij een energieschok. Hogere olieprijzen werken inflatoir, waardoor rentes omhoog kunnen. Tegelijk is de Amerikaanse dollar nog steeds de belangrijkste veilige haven in crisistijd.

De kracht van de dollar kwam waarschijnlijk niet alleen doordat beleggers een veilige haven zochten. De Verenigde Staten zijn veel energie-onafhankelijker dan Europa en Azië. Daardoor zijn zij minder kwetsbaar voor een oliecrisis in het Midden-Oosten.

Voor Europa en Azië betekent duurdere energie een grotere economische klap. Voor de VS is dat effect kleiner.

Daarbij speelt ook de Amerikaanse begroting een rol. Buitenlandse beleggers hebben recent juist Treasuries verkocht. De stijgende rentes weerspiegelen dus niet alleen inflatie, maar ook zorgen over de enorme Amerikaanse tekorten en oplopende staatsschuld.

Aandelen bleven stijgen dankzij AI

Misschien de vreemdste reactie kwam van de aandelenmarkt. Tijdens de oorlog steeg de S&P 500 met ongeveer 8 procent en de Nasdaq 100 zelfs met ruim 20 procent. Dat heeft weinig te maken met geopolitieke rust, en veel met de kracht van het AI-verhaal.

We zitten nog steeds in een bullmarkt waarin beleggers bereid zijn om extreem veel te betalen voor bedrijven die een centrale rol spelen in kunstmatige intelligentie, chips, infrastructuur en automatisering.

Daarom konden aandelen stijgen terwijl olie duurder werd, goud daalde en rentes opliepen. Optimisme weegt soms zwaarder dan geopolitiek.