Minister van Financiën zegt box 3-‘puzzel’ te hebben opgelost

Het kabinet zegt vandaag eindelijk het geld te hebben gevonden om de nieuwe box 3 te betalen. De belasting op sparen en beleggen wordt verbouwd, en die verbouwing slaat een gat van miljarden in de begroting. Waar het geld vandaan moet komen, blijft voorlopig een raadsel.

Heinen vindt geld voor miljardengat

Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) vertelde aan BNR dat hij een oplossing heeft. “Ik denk dat ik een puzzel heb die op breed draagvlak kan rekenen”, aldus Heinen.

Het gat ontstaat door de nieuwe box 3 die vanaf 2028 moet gelden. Beleggers betalen dan pas belasting over koerswinst als ze verkopen, dus het geld komt jaren later binnen. Volgens BNR blijft daardoor op langere termijn een tekort van 7,7 miljard euro over.

Hoe Heinen dat dicht, zei hij er niet bij. Volgens BNR-verslaggever Leendert Beekman komt het geld uit het vermogensdomein, maar niet uit de hypotheekrenteaftrek of de erf- en schenkbelasting. Toch maakt ChristenUnie-politica Mirjam Bikker, wier steun het kabinet nodig heeft, zich vanochtend nog zorgen over box 3.

Twee box 3-wijzigingen door elkaar

Veel Nederlanders zien hoogstwaarschijnlijk door het bomen het bos niet meer. Er lopen nu dan ook twee dingen door elkaar: de rekening voor 2027 en een heel nieuw stelsel vanaf 2028.

Dat nieuwe stelsel komt er omdat de Hoge Raad box 3 in 2021 oneerlijk vond. De Belastingdienst rekent nog altijd met een verzonnen rendement, in plaats van wat je echt verdient.

De opvolger moest eerst elk jaar belasting heffen over waardestijging, ook als je niets verkoopt (de zogeheten vermogensaanwasbelasting). Na veel kritiek koos Heinen voor een vermogenswinstbelasting: je rekent pas af bij verkoop. Rente en dividend blijven wel jaarlijks belast.

Om het gat te dichten, wilde Heinen begin oktober de rekening in 2027 al verhogen, nog in het oude systeem. Het heffingsvrij vermogen, het bedrag waarover je geen box 3 betaalt, zou dan zakken van ongeveer 60.000 naar 30.846 euro per persoon.

Wie 100.000 euro aan aandelen heeft, betaalt dit jaar zo’n 878 euro. Onder dat plan zou dat bijna 2.000 euro worden, ruim het dubbele. De Kamer veegde het voorstel binnen 48 uur van tafel, al staat de lagere grens formeel nog in de wetsstukken.

Crypto en goud blijven achter

Niet elke belegger stapt in 2028 over. Voor crypto, fysiek goud en zilver blijft tot minstens 2030 de jaarlijkse belasting over papieren winst gelden, omdat ze buiten de wet voor financiële producten vallen.

Een Bitcoin (BTC) op een exchange wordt zo zwaarder belast dan een beursfonds dat de Bitcoin koers volgt. Staatssecretaris Eelco Eerenberg noemt dat de “prijs van de versnelde route”.

Uiterlijk 2 november moet het nieuwe plan met de dekking bij de Tweede Kamer liggen, die op 12 november stemt. Zijn de wetten niet vóór eind 2026 door beide Kamers, dan komt de nieuwe box 3 in 2028 in gevaar.