Gebruikers dumpen ChatGPT na defensiedeal: Claude stijgt naar nummer één in App Store

OpenAI sloot onverwacht een deal met het Amerikaanse ministerie van Defensie. De reactie was vernietigend. Het aantal verwijderingen van ChatGPT steeg met bijna 300% op één dag en 1-ster reviews namen met ruim 700% toe.

Concurrent Claude van Anthropic steeg naar de eerste plaats in de Amerikaanse App Store. CEO Sam Altman noemt de aanpak achteraf “opportunistisch en slordig”.

Wat gebeurde er tussen OpenAI en het Pentagon?

OpenAI sloot eind vorige week onverwacht een overeenkomst met het Pentagon. Die timing zorgde voor ophef, omdat Anthropic eerder ook in gesprek was met het ministerie van Defensie.

De samenwerking draaide om het inzetten van AI-modellen binnen beveiligde netwerken van het ministerie. Bij Anthropic ontstonden spanningen over de voorwaarden. Het bedrijf wilde harde garanties dat zijn technologie niet zou worden gebruikt voor binnenlandse surveillance en ook niet voor de ontwikkeling of aansturing van autonome wapens.

Volgens Amerikaanse media kreeg Anthropic een definitief voorstel voor een contract binnen een AI-programma ter waarde van 200 miljoen dollar. Als het bedrijf niet akkoord zou gaan, wilde defensieminister Pete Hegseth de Defense Production Act inzetten. Die wet uit 1950 geeft de president de bevoegdheid om bedrijven te verplichten technologie beschikbaar te stellen in het belang van de nationale veiligheid.

De gesprekken liepen uiteindelijk stuk. Het ministerie bestempelde Anthropic daarna als een zogenoemd ‘supply chain risk’. Dat betekent dat het bedrijf als risico wordt gezien binnen de toeleveringsketen. Zo’n kwalificatie wordt doorgaans vooral gebruikt voor buitenlandse bedrijven uit landen die als strategische tegenstander gelden.

ChatGPT verliest terrein, Claude stijgt naar nummer één

Online ontstond al snel het beeld dat OpenAI het vrijgekomen gat wilde opvullen. Veel gebruikers konden dat niet waarderen en reageerden fel.

Volgens een bericht op X van gebruiker NIK kreeg ChatGPT in korte tijd flinke klappen. Het aantal verwijderingen zou op één dag met bijna 300 procent zijn gestegen. Ook het aantal éénsterreviews nam volgens hem met ruim 700 procent toe.

Concurrent Claude lijkt juist te profiteren van de ophef. Het aantal downloads zou met 80 procent zijn gestegen. De app passeerde ChatGPT in nieuwe installaties en bereikte zelfs de eerste plaats in de Amerikaanse App Store.

Sam Altman: “Het zag er opportunistisch en slordig uit”

OpenAI-CEO Sam Altman erkent dat de aankondiging te snel naar buiten is gebracht. In een reactie op X schrijft hij dat de communicatie rond de defensiedeal beter had gemoeten. Achteraf noemt hij de aanpak “opportunistisch en slordig”.

Volgens Altman was het doel om verdere escalatie te voorkomen, maar dat kwam anders over bij het publiek. Hij voegde daaraan toe: “We hadden dit niet zo moeten haasten op vrijdag. De kwesties zijn enorm complex en vragen om duidelijke communicatie. We probeerden echt te de-escaleren en een veel slechtere uitkomst te voorkomen.”

Na de kritiek heeft OpenAI de overeenkomst aangepast. In het contract is nu expliciet vastgelegd dat de AI niet mag worden gebruikt voor binnenlandse surveillance van Amerikaanse burgers. Dat verbod geldt ook voor het gebruik van commercieel verkregen persoonlijke gegevens.