Spanningen binnen BRICS lopen op: conflict Midden-Oosten splijt het blok

Recent schreven we al dat de BRICS-landen de afgelopen weken allesbehalve te trappelen stonden om als blok te reageren op de situatie in het Midden-Oosten. Maar ook nu, na een bijeenkomst in India, zijn de landen er niet in geslaagd om een gezamenlijke positie in te nemen. Tijdens overleg in New Delhi bleek de verdeeldheid binnen het blok te groot, waardoor India als voorzitter alleen een eigen verklaring publiceerde.  

Geen consensus over Iran-conflict

De bijeenkomst vond plaats op 23 en 24 april en draaide om de situatie in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Diplomaten bespraken onder meer de conflicten in Gaza, Libanon, Syrië, Jemen, Soedan en Libië.

De belangrijkste breuklijn ontstond rond de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran en de daaropvolgende reactie van Iran. Volgens Indiase media konden de leden het niet eens worden over de schuldvraag en de juiste formulering van het conflict. Daardoor kwam er geen gezamenlijk standpunt.

In de verklaring van de voorzitter stond alleen dat de leden “diepe bezorgdheid” uitten over het recente conflict in het Midden-Oosten. Ook werd gesproken over humanitaire hulp, de rol van UNRWA en wederopbouw in conflictgebieden.  

India ontkent koerswijziging

India ontkende na afloop dat het zijn positie over Palestina heeft afgezwakt. Volgens het Indiase ministerie van Buitenlandse Zaken blijft New Delhi vasthouden aan een tweestatenoplossing.

Ook recente berichten op sociale media dat andere BRICS-landen India uit de groep zouden willen zetten, werden niet onderbouwd. BRICS kent bovendien geen formeel mechanisme om een lidstaat uit te zetten. Nieuwe leden kunnen alleen toetreden met instemming van alle bestaande leden.

Het uitblijven van een gezamenlijke verklaring laat zien dat de groei van BRICS ook nieuwe spanningen meebrengt. Het blok wil meer gewicht krijgen tegenover de Verenigde Staten en Europa, maar geopolitieke conflicten maken gezamenlijke standpunten steeds moeilijker.

Hoewel het blok duidelijke economische voordelen toont, liggen de landen politiek gezien zeker niet op één lijn.