Trump belooft Iran-deal, maar gaf markten al 37 keer valse hoop

Een akkoord tussen Israël en Iran is volgens Donald Trump nog maar twee tot drie dagen weg. De Amerikaanse president zegt “in de slotfase van wat een hele, hele goede deal wordt” te zitten en belooft dat de Straat van Hormuz direct na ondertekening weer opengaat.

Maar uit een nieuwe analyse blijkt dat Trump dezelfde belofte al 37 keer deed, zonder dat er ooit dus een handtekening volgde. En ook nu lijkt het beter als we daar niet te veel hoop op vestigen.

Iran-deal ‘in 2 tot 3 dagen’

Trump zegt dat een akkoord binnen “twee of drie dagen” kan komen, ondanks dat Israël en Iran afgelopen weekend opnieuw raketten uitwisselden. Beide partijen legden de aanvallen maandag stil, na de zwaarste escalatie sinds het staakt-het-vuren van april.

Volgens de president zitten beide partijen in de slotfase van een “hele, hele goede deal die op geen enkele manier kernwapens zal toestaan”. De Straat van Hormuz zou “onmiddellijk” na zo’n akkoord weer opengaan, zei hij tegen journalisten na afloop van de NBA Finals in New York.

Toch is het geen definitief akkoord. Het gaat om een tussenstap: een intentieverklaring die de oorlog beëindigt, het staakt-het-vuren met zestig dagen verlengt en de Straat van Hormuz heropent.

Die zeestraat is een van de belangrijkste olieroutes ter wereld en zit nu op slot, deels door een Amerikaanse blokkade van Iraanse havens en deels doordat Iran de doorvaart zelf heeft afgesloten.

Pas na die eerste stap zouden de zware dossiers op tafel komen. Denk aan het Iraanse kernprogramma, de voorraad verrijkt uranium en de Amerikaanse sancties. Juist die punten zijn het lastigst, en daarom naar later geschoven. De sancties en bevroren Iraanse tegoeden gaan volgens een Amerikaanse functionaris pas van tafel zodra de Straat weer volledig functioneert.

Iran spreekt Trump intussen tegen. Een Iraanse functionaris zegt tegen CNN dat Teheran “geen bezwaar tegen praten met de VS” heeft, maar dat een akkoord lang niet zo dichtbij is als de president schetst.

Volgens diezelfde bron hield Trump maandag een veel grotere derde Israëlische aanval op Iran tegen. Niet omdat een akkoord of staakt-het-vuren nabij was, zoals Trump beweerde.

Een tussentijdse deal zou een flinke opsteker zijn voor de beurzen, en daarmee ook voor Bitcoin en andere crypto’s. De redenering loopt via de olieprijs.

Gaat de Straat van Hormuz weer open, dan kan de energieprijs afkoelen. De oorlog heeft die juist flink opgedreven en daardoor staat de inflatie in veel landen weer op het hoogste niveau in jaren.

Minder dure olie betekent minder inflatiedruk. En een lagere inflatie zet de deur naar renteverlagingen weer op een kier, wat de wereldwijde geldhoeveelheid en zo ook de risicobereidheid van investeerders kan verhogen.

38 keer dezelfde belofte

Het is niet de eerste keer dat Trump een akkoord nabij verklaart. Het is zelfs de 38e keer, blijkt uit een analyse van CNN.

Het begon op 23 maart, nog geen maand na het uitbreken van de oorlog. Trump sprak toen al van “grote punten van overeenstemming”, terwijl Iran ontkende dat er überhaupt werd onderhandeld.

In de weken daarna werd het een vaste riedel. Iran zou “wanhopig graag een deal” willen, zelfs “smeken om een deal”. Op 17 april claimde Trump in drie verschillende optredens dat Iran “met alles had ingestemd” en dat een akkoord binnen een dag of twee zou volgen.

Er kwam niets. Eind mei zei hij dat de deal “grotendeels uitonderhandeld” was en “binnenkort” zou worden aangekondigd. Ook dat bleef uit.

Trump erkende op 18 mei zelf al hoe vaak zijn voorspellingen misgingen. “We hebben periodes gehad waarin we dachten dat we dicht bij een deal waren, en dat lukte niet”, zei hij, om er meteen aan toe te voegen: “Maar dit is een beetje anders.” Dat was het niet.

Volgens CNN is er weinig bewijs dat beide partijen nu dichter bij elkaar staan dan in april. De grote twistpunten blijven het Iraanse kernprogramma, Amerikaanse sancties, bevroren Iraanse tegoeden en de veiligheid rond Hormuz.