Trump wil Russisch gas via Oekraïne weer naar Europa brengen

De regering-Trump werkt aan een plan om weer Russisch gas naar Europa te laten stromen, via de pijpleidingen door Oekraïne en met een Amerikaans bedrijf als tussenpersoon. Dat meldt The Wall Street Journal.

Trump hoopt zo de Europese energieprijzen te drukken en Rusland en Oekraïne aan tafel te krijgen. Brussel wil juist precies het tegenovergestelde: helemaal van Russisch gas af.

Verenigde Staten willen Russische gasleveringen hervatten

De Amerikaanse gezanten Jared Kushner en Steve Witkoff bespraken het plan volgens The Wall Street Journal al in september, tijdens bezoeken aan Moskou en Kiev. De constructie is simpel: Russisch gas gaat via de bestaande pijpleidingen door Oekraïne naar Europa, en een Amerikaans bedrijf koopt en verkoopt het. Europese afnemers hoeven dan niet rechtstreeks zaken te doen met Rusland.

Zo wil Washington om de Europese beperkingen op Russische energie heen. Of dat mag onder de Europese regels, is de vraag; de EU kijkt bij sancties doorgaans naar de herkomst van het gas, niet naar wie de factuur stuurt.

Voor de Amerikanen is het plan meer dan een handelsdeal. Een hervatting van de gasdoorvoer zou een eerste stap kunnen zijn naar afspraken over het stoppen van aanvallen op energie-infrastructuur, aan beide kanten.

Precies daar liep het vorige maand spaak. Oekraïne staakte onder druk van Trump tijdelijk zijn aanvallen op Russische raffinaderijen, maar heeft die inmiddels hervat.

De gesprekken passen in een breder patroon. Trump sprak eerder met Vladimir Poetin af voorlopig geen strengere sancties in te voeren; in ruil zou Rusland extra diesel op de wereldmarkt brengen om de brandstofprijzen te drukken. Ook nu lijkt het drukken van energieprijzen, twee dagen voor de midterms, zwaarder te wegen dan de bezwaren uit Kiev en Brussel.

Europa wil juist af van Russisch gas

Het Amerikaanse voorstel staat haaks op de plannen van de Europese Unie. Sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 probeert Europa steeds minder afhankelijk te worden van Russische energie.

Die afhankelijkheid was jarenlang groot. Voor de oorlog kwam ongeveer 45 procent van de Europese gasimport uit Rusland. In 2025 was dat aandeel gedaald tot ongeveer 13 procent.

De EU heeft inmiddels wetgeving aangenomen om de resterende Russische gasimport volledig af te bouwen. Voor vloeibaar aardgas gelden vanaf begin 2027 verdere verboden. Voor Russisch gas via pijpleidingen moeten de laatste bestaande uitzonderingen uiterlijk in het najaar van 2027 verdwijnen.

Dat maakt het Amerikaanse voorstel politiek en juridisch ingewikkeld. Europa heeft juist besloten de energiebanden met Rusland te verbreken, terwijl Washington nu mogelijkheden onderzoekt om de leveringen te hervatten.

De gasleidingen door Oekraïne zijn volgens de berichtgeving nog intact. Technisch zouden de leveringen daardoor relatief snel kunnen worden hervat als alle betrokken partijen overeenstemming bereiken.

Via deze leidingen stroomde jarenlang Russisch gas naar Europa. Daar kwam begin 2025 een einde aan, nadat een overeenkomst tussen Rusland en Oekraïne was verlopen en Kiev weigerde die te verlengen.

Hoge gasprijzen vergroten de druk op Europa

Het plan komt op een moment dat de Europese gasprijzen sterk zijn gestegen. Door de oorlog in het Midden-Oosten is een aanzienlijk deel van de wereldwijde export van vloeibaar aardgas (LNG) weggevallen.

Vooral de problemen rond de Straat van Hormuz maken de situatie onzeker. Minder aanbod van LNG zorgt voor meer concurrentie tussen landen die gas willen inkopen.

Volgens de berichtgeving staan de Europese gasprijzen inmiddels op het hoogste niveau in bijna vier jaar.

Goedkoper Russisch gas zou op korte termijn verlichting kunnen bieden aan huishoudens en bedrijven. Tegelijkertijd bestaat het risico dat Europa opnieuw afhankelijk wordt van een leverancier waarvan het juist afscheid probeert te nemen.

Er is nog geen akkoord over het Amerikaanse voorstel. Rusland, Oekraïne en Europese afnemers zouden allemaal moeten instemmen voordat de leveringen daadwerkelijk kunnen worden hervat.