Wordt Strategy uit indexen gegooid?: MSCI heroverweegt positie van crypto-bedrijven

De koersdaling op de cryptomarkt van 10 oktober leek aanvankelijk zonder directe aanleiding te zijn ontstaan. Inmiddels is duidelijk dat een aankondiging van indexgigant MSCI op diezelfde dag een mogelijke verklaring biedt. In een bericht op X zet marktvolger Ran Neuner de feiten op een rijtje. Wat is er precies aan de hand?

MSCI stelt kritische vragen over crypto-bedrijven in indexen

MSCI is wereldwijd het op één na grootste indexbedrijf en beheerder van financiële indexen. Zo is MSCI verantwoordelijk voor welke bedrijven worden opgenomen in hun indexen. Het bedrijf buigt zich momenteel ook over de kwestie of bedrijven met crypto-activa als kernactiviteit nog wel als reguliere ondernemingen moeten worden geclassificeerd. Ze hebben namelijk meer weg van beleggingsfondsen. 

En precies deze kwestie is mogelijk de reden dat de cryptomarkt het momenteel zo zwaar heeft. De uitkomst van deze herziening kan daarnaast allesbepalend zijn voor bedrijven die het afgelopen jaar crypto hebben gekocht, en voor het vervolg van de huidige cryptocyclus.

MSCI bracht op 10 oktober een consultatiedocument naar buiten waarin het bedrijf stelt dat crypto-gerelateerde ondernemingen mogelijk niet thuishoren in passieve aandelenindexen. De kern van het probleem ligt bij de bedrijfsstructuur van zogenoemde Digital Asset Treasuries (DAT’s). Dit zijn bedrijven die in hoofdzaak cryptovaluta zoals Bitcoin (BTC) bezitten en beheren. Een bekend voorbeeld is natuurlijk Strategy (MSTR) van Michael Saylor.

Wat doen DAT’s precies?

De strategie van deze bedrijven is relatief eenvoudig: door actief crypto-assets op de balans te zetten, stijgt hun marktkapitalisatie. Hierdoor komen ze in aanmerking voor opname in grote indexen. Die opname zorgt voor extra koopdruk vanuit passieve indexfondsen, wat de koers verder opdrijft en leidt tot opname in nóg meer indexen. Dit versterkende effect creëert volgens MSCI een problematische feedbacklus.

In de consultatie vraagt MSCI zich openlijk af of dergelijke bedrijven niet beter als beleggingsfondsen kunnen worden aangemerkt. Als dat gebeurt, worden zij uitgesloten van opname in passieve aandelenindexen. De definitieve beslissing hierover wordt verwacht op 15 januari 2026.

De potentiële gevolgen van deze herclassificatie zijn aanzienlijk. Indien MSCI besluit dat bedrijven zoals Strategy niet langer kwalificeren als gewone ondernemingen, zullen zij uit de MSCI-indexen worden verwijderd. Daarmee verdwijnt een belangrijke bron van passieve instroom. Institutionele beleggers, zoals ETF’s, pensioenfondsen en indextrackers, zijn dan verplicht hun posities af te bouwen.

Risico op massale uitstroom van kapitaal bij negatieve beslissing

Deze onzekerheid biedt een mogelijke verklaring waarom de cryptomarkt op 10 oktober plotseling inzakte. Investeerders anticipeerden op het scenario waarin belangrijke marktspelers zoals Strategy hun toegang tot nieuw kapitaal verliezen. Omdat deze bedrijven een groot deel van het koopvolume in de huidige cyclus voor hun rekening namen, weegt deze dreiging zwaar op het marktsentiment.

De classificatiekwestie heeft ook bredere implicaties voor de marktstructuur. Het bestaan van DAT’s is nauw verbonden met hun mogelijkheid om via indexen op te schalen. Valt dat fundament weg, dan verdwijnt één van de krachtigste motoren achter de vraag naar crypto in deze cyclus.

Zolang onduidelijk blijft welke richting MSCI kiest, blijft de markt dus kwetsbaar. Tot eind december zijn verdere koersdalingen daarom ook niet uitgesloten. Bij een negatieve uitkomst in januari zou dat kunnen leiden tot een golf van delistings van DAT’s en mogelijk zelfs tot gedwongen crypto verkopen van deze entiteiten. 

Dit zou de druppel kunnen zijn die de emmer doet overlopen en zelfs kunnen leiden tot een nieuwe bearmarkt. Een positieve beslissing daarentegen kan het vertrouwen herstellen en het startschot kunnen voor een nieuwe fase van groei voor crypto-gerelateerde ondernemingen.