Wat er aan de hand is met de Amerikaanse economie

De druk op de Amerikaanse economie neemt snel toe. De olieprijs staat weer boven de 100 dollar, de producentenprijzen zijn verder gestegen en beleggers rekenen inmiddels op renteverhogingen door de Federal Reserve. Tegelijkertijd zijn de lange Amerikaanse rentes opgelopen tot niveaus die in bijna twintig jaar niet zijn gezien.

Opvallend genoeg gebeurt dat terwijl minister van Financiën Scott Bessent juist probeert de obligatiemarkt te ondersteunen. De Amerikaanse overheid verdrievoudigde de terugkoop van bepaalde langlopende staatsobligaties naar maximaal 6 miljard dollar. Beleggers lijken daar voorlopig weinig van onder de indruk.

Verwachte renteverlagingen slaan om in renteverhogingen

Aan het begin van 2026 zag het rentebeeld er nog compleet anders uit. Beleggers rekenden toen op minstens drie renteverlagingen van de Federal Reserve, samen goed voor 0,75 procentpunt.

Inmiddels zijn die verwachtingen volledig omgeslagen. De markt houdt nu rekening met twee renteverhogingen, samen goed voor 0,50 procentpunt. Dat betekent een verschuiving van maar liefst 1,25 procentpunt ten opzichte van de verwachtingen aan het begin van het jaar.

De oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran speelt een belangrijke rol in die omslag. Door het conflict zijn de energieprijzen sterk gestegen. Amerikaanse olie is sinds begin juli ongeveer vijftig procent duurder geworden en staat inmiddels weer boven de 100 dollar per vat.

Ook diesel is fors duurder geworden. Dat raakt niet alleen automobilisten, maar verhoogt ook de kosten voor transport en logistiek. Bedrijven kunnen die hogere kosten vervolgens doorberekenen aan hun klanten, waardoor prijsstijgingen zich verder door de economie verspreiden.

Dat effect lijkt inmiddels terug te komen in de inflatiecijfers. De Amerikaanse producentenprijzen stegen in augustus met 5,4 procent op jaarbasis, tegenover 4,7 procent in juli. Daarmee neemt de prijsdruk bij bedrijven opnieuw toe.

Voor de Federal Reserve is dat slecht nieuws. De centrale bank wil de inflatie juist verder terugdringen, maar krijgt door de stijgende energieprijzen opnieuw tegenwind. Daardoor zijn de verwachte renteverlagingen van begin dit jaar uit beeld verdwenen en houden beleggers inmiddels serieus rekening met renteverhogingen.

Meer weten over wat er achter de bewegingen op de financiële markten zit? Download de Newsbit-app voor het laatste nieuws en meer marktinzichten.

Amerikaanse rente stijgt ondanks ingreep Bessent

De omslag is vooral zichtbaar op de obligatiemarkt. De lange Amerikaanse rente is sterk opgelopen, waardoor de overheid steeds meer moet betalen om geld te lenen.

Bessent probeert de markt daarom te ondersteunen met grotere terugkoopoperaties. Het ministerie van Financiën koopt daarbij oudere en minder makkelijk verhandelbare staatsobligaties terug. Daarmee wil het de handel soepeler laten verlopen en voorkomen dat onrust op de obligatiemarkt uit de hand loopt.

De omvang van een terugkoop van langlopende obligaties werd verhoogd naar maximaal 6 miljard dollar. Toch bleven de rentes stijgen.

Dat is een belangrijk signaal. De terugkopen kunnen de werking van de obligatiemarkt verbeteren, maar lossen de onderliggende problemen niet op. De Amerikaanse overheid kampt met grote begrotingstekorten en moet enorme hoeveelheden nieuwe schuld uitgeven. Tegelijkertijd maakt hardnekkige inflatie het voor de Federal Reserve moeilijker om de rente te verlagen.

Daarmee ontstaat een lastige combinatie: de overheid heeft behoefte aan lagere financieringskosten, terwijl beleggers juist een hogere rente eisen om Amerikaanse staatsschuld te kopen.

Trump wil ondertussen 5.000 dollar uitkeren

Terwijl de zorgen over inflatie en de Amerikaanse staatsschuld toenemen, komt Donald Trump met een plan dat de overheidsuitgaven juist verder kan verhogen. Hij wil Amerikanen 5.000 dollar uitkeren als de Republikeinen de tussentijdse verkiezingen winnen.

Als een groot deel van de Amerikaanse volwassenen het bedrag ontvangt, kan het plan naar schatting ongeveer 1,2 biljoen dollar kosten. Voorlopig gaat het alleen om een voorstel. Trump gaf nog weinig details en heeft bovendien goedkeuring van het Congres nodig.

De timing is opvallend. De Amerikaanse staatsschuld is inmiddels opgelopen tot meer dan 40 biljoen dollar, terwijl de stijgende rente het voor de overheid steeds duurder maakt om nieuwe schulden aan te gaan.

Daar komt bij dat zo’n grote uitbetaling extra geld in de economie kan brengen en daarmee de vraag kan aanjagen. Juist nu de inflatiedruk weer oploopt, kan dat het voor de Federal Reserve nog moeilijker maken om de prijsstijgingen onder controle te krijgen.

Bitcoin, goud en aandelen profiteren van onzekerheid

Voor beleggers ontstaat zo een bijzondere situatie. De olieprijs stijgt, de inflatie loopt weer op en de Amerikaanse rente bereikt het hoogste niveau in jaren. Tegelijkertijd probeert de overheid de obligatiemarkt te ondersteunen en blijven technologiebedrijven miljarden investeren in kunstmatige intelligentie.

In die omgeving zoeken beleggers steeds vaker naar bezittingen die hun waarde kunnen behouden als geld aan koopkracht verliest. Dat kan de vraag naar goud en Bitcoin (BTC) ondersteunen. Aandelen kunnen eveneens profiteren, vooral wanneer bedrijven hun winsten sneller laten groeien dan de inflatie.

Toch is hoge inflatie niet automatisch goed nieuws voor risicovolle beleggingen. Als de rente verder stijgt, worden Amerikaanse staatsobligaties aantrekkelijker en neemt de druk op aandelen en Bitcoin juist toe.

Daarom is de obligatiemarkt momenteel misschien wel de belangrijkste graadmeter. Zolang beleggers hogere rentes blijven eisen ondanks de ingrepen van het Amerikaanse ministerie van Financiën, blijft de boodschap duidelijk: de markt is nog niet overtuigd dat de inflatie en Amerikaanse schuldenproblematiek onder controle zijn.