Yen stijgt na oproep van Japanse minister en dat vormt een gevaar voor de markten

De Japanse yen is vandaag opgeveerd vanaf een dieptepunt van bijna veertig jaar, nadat minister van Financiën Satsuki Katayama pensioenfondsen opriep om meer in eigen land te beleggen. Handelaren in Tokio spreken al van een ‘verkapte interventie’ op de valuta- en obligatiemarkt, en dat zou een dreiging kunnen zijn voor de wereldwijde markten.

Katayama roept beleggers naar huis

Katayama zei vrijdag op een persconferentie dat het kabinet Japanse pensioenfondsen en huishoudens wil aansporen meer in binnenlandse beleggingen te stoppen. Ze noemde daarbij expliciet het Government Pension Investment Fund (GPIF), het grootste pensioenfonds ter wereld met een portefeuille van zo’n 1,8 biljoen dollar.

“We willen ervoor zorgen dat het publiek direct kan profiteren van de economische groei van Japan”, aldus Katayama.

De reden achter de oproep is een zwakke munt. Een goedkope yen maakt alles wat Japan importeert duurder, van olie tot voedsel, en dat jaagt de inflatie aan.

Normaal grijpt de overheid dan zelf in. Ze verkoopt dollarreserves en koopt daarmee yen, wat de munt optilt. Maar dat kostte eerder dit jaar al 11,73 biljoen yen en de markt twijfelt hoeveel munitie er nog over is.

Daarom kiest Katayama nu voor een goedkoper wapen: woorden. Haalt Japans pensioengeld het buitenland uit, dan versterkt dat de yen net zo goed, zonder dat de staat één yen uitgeeft.

De yen reageerde direct met een stijging van zo’n 0,6 procent tot 161,36 per dollar en kroop weg van het laagste niveau sinds 1986.

De rente op tienjarige staatsobligaties zakte 10 basispunten, oftewel 0,1 procentpunt, naar 2,77 procent. De twintigjarige rente dook 11,5 basispunten omlaag naar 3,75 procent.

Ook dat is logisch te verklaren. Koopt het GPIF meer Japanse staatsobligaties, dan stijgt de vraag en dus de prijs. Een hogere obligatieprijs betekent automatisch een lagere rente.

Ook de Nikkei 225 is met 1,8 procent geklommen, geholpen door AI-aandelen en de woorden van Katayama. De Japanse hoofdindex staat inmiddels 73 procent hoger dan een jaar geleden.

Klap voor de carry trade

Voor de zogeheten yen carry trade is dit slecht nieuws. Bij die populaire strategie lenen beleggers goedkoop yen tegen de lage Japanse rente en wisselen dat om naar dollars, om in hoger renderende (buitenlandse) beleggingen te stappen. Het verschil tussen beide is de winst.

Een sterkere yen knaagt aan die winst. Wie zijn lening aflost, wisselt zijn dollars terug naar yen. Maar nu de yen stijgt, krijg je voor diezelfde dollars minder yen terug.

Dat kan beleggers ertoe aanzetten hun buitenlandse bezittingen te verkopen voordat de yen verder oploopt. Verkopen ze massaal, dan kopen ze yen terug en duwen ze de munt nog hoger, waardoor de druk op anderen toeneemt.

Bart Wakabayashi van State Street plaatst daar een kanttekening bij. Hij noemt de huidige beweging een “reflexmatige reactie” en denkt dat de yen-rally alleen standhoudt als er echt daden op de woorden volgen.

Zo ver hoeft het dus niet te komen. Maar als de trade echt omslaat, kan het effect ver reiken. Om aan yen te komen verkopen beleggers dan uiteenlopende bezittingen, van Amerikaanse aandelen tot Bitcoin (BTC). Toen de trade in augustus 2024 klapte, ging de hele cryptomarkt bijvoorbeeld hard onderuit.