Worden AI-agents de toepassing waar crypto al jaren op wacht?

Vermogensbeheerder Franklin Templeton ziet in AI-agents eindelijk de toepassing waar blockchain al jaren op wacht. Autonome AI gaat zelf betalingen doen, en dat kan volgens de Amerikaanse gigant alleen op crypto-rails.

Dat idee leeft breder: vorige week schaarden ook Visa en Mastercard zich achter een crypto-betaalstandaard voor AI-agents. Toch vertellen de cijfers voorlopig een ander verhaal.

Waarom AI-agents crypto nodig hebben

Agentic AI is de volgende stap na chatbots zoals ChatGPT: AI die zelfstandig taken plant en uitvoert, zonder dat een mens meekijkt.

Zulke AI-agents gaan volgens Franklin Templeton steeds meer transacties afhandelen, van boodschappen tot onderlinge betalingen tussen softwaresystemen.

Die machinebetalingen zijn vaak maar fracties van een cent waard, voor een seconde rekenkracht of een dataverzoek. Voor kaartnetwerken is dat onbegonnen werk: een transactie kost al snel 2 tot 3 procent plus zo’n 30 dollarcent aan vaste kosten.

Blockchains wikkelen zo’n minibetaling af in minder dan een seconde, voor minder dan een tiende cent.

Daar komt bij dat agents elke transactie betalen in de munt van het netwerk zelf. Hoe meer AI-agents er afrekenen via bijvoorbeeld Solana (SOL), dat bekendstaat om haar snelle en spotgoedkope transacties, hoe groter de vraag naar die munt. En daar profiteren houders direct van.

Sandy Kaul, hoofd digitale activa en innovatie bij Franklin Templeton, verwacht dan ook dat “de groei van agentic AI waarschijnlijk de killer-toepassing wordt die blockchain-adoptie aanjaagt”.

Wat er al is ondernomen

De betaalprotocollen voor AI-agents buitelden het afgelopen jaar over elkaar heen. De belangrijkste stappen op een rij:

• x402 (Coinbase): protocol waarmee agents zelf afrekenen in stablecoins. Vorige week overgedragen aan de non-profit Linux Foundation, met Visa, Mastercard, Stripe, Google en Amazon Web Services als nieuwe leden. Afgelopen maand zo’n 75 miljoen transacties, samen 24 miljoen dollar, ofwel gemiddeld 32 dollarcent per betaling.
• Tempo (Stripe en Paradigm): eigen blockchain plus betaalstandaard voor machinebetalingen, live sinds maart.
• Agent Pay for Machines (Mastercard): sinds juni, wikkelt microbetalingen ook in stablecoins af. Ruim 30 partijen doen mee, waaronder Coinbase en de Solana Foundation.
• Betaalprotocol van Google: vorig jaar gepresenteerd, samen met ruim 60 partners.
• Agent-marktplaats van Circle: sinds mei kunnen agents er elkaars diensten inhuren, met betalingen tot een miljoenste dollar.
• Virtuals Protocol: agent-platform met naar eigen zeggen ruim 18.000 handelende AI-agents.
• Kite: blockchain speciaal voor agent-betalingen, gebouwd met geld van PayPal en Coinbase.
• ERC-8004: nieuwe Ethereum-standaard die dit jaar al zo’n 24.000 agents een eigen digitale identiteit gaf.

De bouwstenen liggen er dus. De gemiddelde betaling van 32 dollarcent laat meteen zien waar het om draait: microbedragen waar geen bank aan wil beginnen.

De revolutie moet nog beginnen

Toch stellen al die initiatieven samen voorlopig weinig voor. Alle betalingen door AI-agents zijn wereldwijd zo’n 50 miljoen dollar waard, becijferde branchesite MENA Fintech. Ter vergelijking: via stablecoins ging er vorig jaar volgens dataplatform Artemis zo’n 33 biljoen dollar om.

Tokens van AI-agent-projecten piekten begin 2025 rond de 15 miljard dollar aan totale marktwaarde. Daar is volgens CoinGecko nog zo’n 2,9 miljard van over: een verlies van ruim 80 procent.

Onderzoeksbureau Gartner verwacht daarnaast dat ruim 40 procent van de agentic AI-projecten voor eind 2027 wordt geschrapt. De belofte is groot, maar het geld is er nog niet.

Adviesbureau Bain & Company rekent er wel op dat AI-agents in 2030 zo’n 15 tot 25 procent van de Amerikaanse e-commerce afhandelen. Loopt ook maar een deel daarvan over crypto-rails, dan zou de voorspelling van Franklin Templeton alsnog uitkomen.