Belarus voert cryptobanken in met nieuw decreet: crypto wordt onderdeel van het banksysteem

Belarus heeft een wettelijk kader ingevoerd voor zogeheten cryptobanken. Daarmee wordt handel en dienstverlening rond digitale activa formeel geïntegreerd in het gereguleerde banksysteem van het land, onder direct staatstoezicht.

President Alexander Loekasjenko ondertekende hiervoor decreet nr. 19, waarin staat hoe deze instellingen mogen opereren en aan welke voorwaarden zij moeten voldoen om tot de markt toe te treden.

Crypto niet als aparte sector, maar binnen bestaande regels

Het decreet positioneert cryptobanken als bedrijven die tokengebaseerde activiteiten mogen combineren met traditionele bankdiensten, betalingen en aanverwante financiële diensten. In plaats van een parallelle crypto-industrie op te bouwen, koppelt Belarus crypto aan bestaande financiële toezichtsmechanismen en infrastructuur. Het uitgangspunt is dat cryptodiensten alleen via officiële, gereguleerde partijen mogen worden aangeboden.

Toegang tot de markt via Hi-Tech Park en register centrale bank

Om als cryptobank te mogen opereren, moeten partijen een vestigingsstatus verkrijgen in het Hi-Tech Park (HTP), een door de staat gesteunde technologiezone. Daarnaast moeten ze worden opgenomen in een speciaal register dat wordt bijgehouden door de centrale bank.

Verder moeten cryptobanken voldoen aan regels die gelden voor niet-bancaire krediet- en financiële instellingen. Ook zijn zij verplicht om beslissingen uit te voeren van de raad van toezicht van het Hi-Tech Park. Daarmee ontstaat een gelaagde toezichtstructuur: financieel toezicht via de centrale bank en aanvullende controle via het technologisch kader van het HTP.

Innovatie onder dubbele regulering

Volgens de overheid moet deze dubbele regulering ervoor zorgen dat cryptobanken innovatieve producten kunnen aanbieden die conventionele bankdiensten combineren met de efficiëntie van tokengebaseerde transacties. In de praktijk komt dit neer op cryptodiensten via gelicentieerde entiteiten die al in het financiële systeem zijn ingebed. Deelname wordt beperkt tot bedrijven die bereid zijn binnen de wettelijke kaders van Belarus te opereren.

Doel: imago als financieel IT-centrum, maar met strikte grenzen

Het presidentiële bureau stelt dat het decreet bedoeld is om het imago van Belarus als financieel IT-centrum te versterken. Tegelijkertijd past het binnen een langer beleid waarin crypto alleen wordt toegestaan via duidelijk gedefinieerde, door de staat goedgekeurde kanalen.

Het nieuwe kader bouwt voort op eerdere uitspraken van Loekasjenko. Op 5 september 2025 gaf hij wetgevers publiekelijk de opdracht om duidelijke en transparante regels voor de cryptomarkt te creëren. Daarbij benadrukte hij dat innovatie moet samengaan met staatscontrolemechanismen. Enkele dagen later riep hij lokale banken op om meer gebruik te maken van cryptobetalingen. Op 10 september wees hij onder meer naar internationale sancties en het toenemende gebruik van digitale tokens bij grensoverschrijdende transacties als redenen waarom banken volgens hem sneller crypto moeten inzetten.

Aanpak van de ‘grijze markt’

Parallel aan de introductie van cryptobanken trad Belarus op tegen ongereguleerde crypto-activiteiten. Op 12 december blokkeerden de autoriteiten de toegang tot meerdere grote offshore cryptobeurzen vanwege overtredingen van reclameregels. Dit werd gezien als een signaal voor een bredere aanpak van de grijze markt voor digitale activa.