AI wordt verkiezingsthema in VS: weerstand tegen datacenters groeit

AI is niet langer alleen een thema voor Silicon Valley. Volgens Quartz speelt kunstmatige intelligentie inmiddels een zichtbare rol in de Amerikaanse midtermverkiezingen van 2026. Meer dan 30 kandidaten hebben een nieuwe AI-belofte ondertekend, waarin zij pleiten voor grenzen aan de AI-boom.

Tot voor kort draaide de discussie vooral om innovatie, productiviteit en beurskoersen. Nu verschuift het debat richting datacenters, banen, energieverbruik en de vraag wie verantwoordelijk is als AI schade veroorzaakt.

Politiek keert zich tegen datacenters

De AI Pact, gelanceerd door de Political Integrity Project, vraagt kandidaten vijf beloften te doen. Geen belastingvoordelen of speciale deals meer voor datacenters. Verplichte veiligheidskeuringen voor krachtige AI-modellen. Een deel van de economische winst uit AI moet naar werknemers gaan. AI-bedrijven moeten juridisch aansprakelijk kunnen worden gesteld voor schade. En er mogen geen bailouts komen voor AI-bedrijven die onverantwoorde risico’s nemen.

Vooral datacenters zijn politiek explosief geworden. Volgens Gallup verzet 70 procent van de Amerikanen zich tegen de bouw van een datacenter in hun eigen omgeving. Een andere peiling laat zien dat 63 procent van de kiezers een bouwpauze van minimaal een jaar steunt.

Dat maakt AI ineens een lokaal verkiezingsthema. Niet abstract, maar concreet. Stroomprijzen, waterverbruik, geluidsoverlast, belastingdeals en druk op het elektriciteitsnet.

Links én rechts voelen de druk

Opvallend is dat vooral Democraten en enkele onafhankelijke kandidaten de AI Pact hebben ondertekend. Republikeinen staan er vooralsnog niet tussen. Maar dat betekent niet dat Republikeinen immuun zijn voor de onderliggende politiek.

Ook in Texas, waar gouverneur Greg Abbott juist agressief AI-investeringen probeert aan te trekken, werd tijdelijk een deel van de goedkeuringen voor datacenterprojecten bevroren. Regulatoren moeten eerst bekijken wat de impact op het elektriciteitsnet is.

In New York kwam gouverneur Kathy Hochul zelfs met een tijdelijke moratorium op nieuwe hyperscale datacenters. De weerstand tegen AI-infrastructuur wordt dus breder dan één partij.

Wie betaalt voor de snelle groei van AI?

De belangrijkste vraag wordt steeds duidelijker. Wie draait op voor de snelle groei van AI? Techbedrijven hebben enorme hoeveelheden stroom en nieuwe datacenters nodig. Tegelijkertijd profiteren ze van belastingvoordelen en willen ze dat vergunningen snel worden afgegeven.

Daar staat tegenover dat huishoudens niet willen opdraaien voor hogere energierekeningen of extra druk op lokale voorzieningen. Naarmate de AI-sector verder groeit, wordt die tegenstelling steeds zichtbaarder.

Ook banen spelen een belangrijke rol in het politieke debat. AI kan bedrijven productiever en winstgevender maken, maar tegelijkertijd banen vervangen. Politici zoeken daarom naar manieren om werknemers mee te laten profiteren van de economische voordelen. Daarbij worden onder meer een AI-dividend, een belasting op robots en publieke fondsen met aandelen in AI-bedrijven genoemd.