ECB klaar voor digitale euro – nu is het aan de politiek

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft haar voorbereidende werk aan de digitale euro voltooid. De bal ligt nu bij de Europese wetgevers, die moeten beslissen over de verdere invoering van de digitale munt. Dit proces kan echter nog lang in beslag nemen.

Digitale euro als publiek betaalmiddel

Tijdens de laatste persconferentie van het jaar maakte ECB-president Christine Lagarde bekend dat de digitale euro klaar is voor uitrol: 

“We hebben ons werk gedaan, we hebben het zware werk verricht, maar nu is het aan de Europese Raad en later zeker ook aan het Europees Parlement.”

De centrale bank heeft de benodigde infrastructuur ontwikkeld en de Benodigde beveiligingsmaatregelen vastgesteld. De focus ligt nu op het politieke proces om de digitale euro wettelijk te verankeren.

De digitale euro is opgezet als een publieke, breed bruikbare digitale munt met de status van wettig betaalmiddel. Het doel is om een moderne en kostenefficiënte vorm van een ‘central bank digital currency’ (CBDC) beschikbaar te houden voor het publiek. Volgens het voorstel moet de digitale euro bijdragen aan financiële stabiliteit, monetaire soevereiniteit, privacy en inclusie.

De ECB benadrukt dat de digitale euro een hoog niveau van privacy bij digitale betalingen kan bieden. In tegenstelling tot stablecoins, die door private partijen worden uitgegeven en door reserves worden gedekt, is de digitale euro een uitgave van de centrale bank. Daarmee behoudt het dezelfde juridische status als contant geld.

Volgens ECB-directielid Piero Cipollone is de urgentie voor een digitale euro toegenomen door internationale ontwikkelingen. In januari wees hij op plannen binnen de Verenigde Staten onder president Donald Trump om de rol van de Amerikaanse dollar via stablecoins te versterken. Die ontwikkelingen onderstreepten voor de EU het belang van monetaire autonomie.

Politieke weerstand en geopolitieke context

Ondanks de voortgang is er politieke weerstand. Zo gaf Trump begin 2024 aan dat hij een CBDC “nooit zou toestaan” vanwege zorgen over overheidscontrole. Met een presidentieel decreet verbood hij federale instanties om een CBDC te ontwikkelen of promoten. De EU slaat dus een andere weg in.

Binnen de EU wordt al sinds 2021 gesproken over het risico dat monetaire controle verschuift naar private of buitenlandse spelers, naarmate het gebruik van contant geld afneemt. Ook de relatie tot publieke blockchains zoals Ethereum (ETH) en Solana (SOL) kwam ter sprake. De ECB benadrukt echter dat de regelgeving technologieneutraal is.

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) waarschuwde recent nog dat private digitale vormen van geld, zoals stablecoins, het monetaire beleid kunnen ondermijnen. Europese instellingen werken daarom aan duidelijkere tijdlijnen voor pilotprojecten en een mogelijke lancering richting het einde van dit decennium.

Eerder deze maand werd bekend dat de ECB mikt op een lancering van de digitale euro in 2029.