Chrome plaatst stiekem 4 GB AI-bestand op miljoenen computers

Miljoenen gebruikers van Google Chrome blijken ongemerkt een groot AI-bestand van ongeveer Miljoenen gebruikers van Google Chrome hebben ongemerkt een groot AI-bestand van ongeveer 4 GB op hun computer staan. Het bestand wordt automatisch door Chrome gedownload zonder duidelijke melding of toestemming van de gebruiker.

Het gaat om het bestand weights.bin, onderdeel van Gemini Nano, het lokale AI-model van Google. Lokaal betekent dat het model op de eigen computer van de gebruiker draait in plaats van op een server in een datacenter. Het bestand wordt opgeslagen in een verborgen Chrome-map met de naam OptGuideOnDeviceModel.

De ontdekking is afkomstig van privacyonderzoeker Alexander Hanff, die het gedrag van Chrome onderzocht tijdens een geautomatiseerde controle van een nieuw browserprofiel op macOS.

Gemini Nano wordt automatisch geïnstalleerd

Volgens Hanff downloadt Chrome het AI-model volledig op de achtergrond. Tijdens het proces worden tijdelijke bestanden aangemaakt en onderdelen van het model samengevoegd tot één groot bestand op de computer van de gebruiker. Het hele downloadproces duurt ongeveer vijftien minuten. Gebruikers krijgen daarbij geen melding, geen waarschuwing en geen toestemmingsvenster te zien.

Hetzelfde gedrag is inmiddels vastgesteld op Windows 11, Apple Silicon-Macs en Ubuntu-systemen. Daarmee lijkt de automatische download standaard onderdeel te zijn van recente Chrome-versies. Voor veel gebruikers verklaart dat mogelijk waarom hun opslagruimte onverwacht sneller volliep.

Waarvoor gebruikt Google Gemini Nano in Chrome?

Google gebruikt Gemini Nano voor verschillende AI-functies binnen Chrome. Het model ondersteunt onder andere het helpen bij het schrijven van teksten, het maken van AI-samenvattingen van webpagina’s, het slim groeperen van geopende tabs, het opsporen van fraude op websites en verbeterde plakfuncties.

Op Windows staat het bestand standaard opgeslagen onder een Chrome-profielmap. Wie die map handmatig verwijdert, merkt dat Chrome het AI-model automatisch opnieuw downloadt bij de volgende opstart van de browser.

AI-functies draaien alsnog via de cloud

De situatie zorgt voor kritiek omdat Google recent een opvallende AI-knop toevoegde aan de Chrome-adresbalk. Daardoor kunnen gebruikers denken dat AI-functies lokaal op hun apparaat draaien. Volgens Hanff gebeurt dat grotendeels niet.

Zoekopdrachten via de nieuwe AI-modus worden nog steeds doorgestuurd naar de servers van Google. Het lokaal opgeslagen Gemini Nano-model wordt daarbij nauwelijks gebruikt. Gebruikers betalen daardoor indirect met opslagruimte en internetverbruik voor een AI-model dat in de praktijk weinig toevoegt aan de daadwerkelijke zoekfunctie.

Mogelijke schending van Europese privacywetgeving

Hanff stelt dat Google mogelijk Europese privacyregels overtreedt. Hij verwijst daarbij naar de ePrivacy-richtlijn en de AVG, oftewel de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Die regels verplichten bedrijven om gebruikers vooraf duidelijk te informeren en toestemming te vragen voordat gegevens of software op apparaten worden geplaatst. Volgens de onderzoeker ontbreekt die transparantie volledig in dit geval.

De privacykwestie sluit aan bij eerdere zorgen over AI-software die ongemerkt functionaliteiten activeert op apparaten van gebruikers.

Google bevestigt achtergronddownloads

Google ontkent niet dat Chrome Gemini Nano automatisch downloadt. Op de ondersteuningswebsite van het bedrijf staat dat Chrome lokale AI-modellen gebruikt om browserfuncties te ondersteunen.

Volgens Google kunnen gebruikers het model inmiddels uitschakelen via de instellingen van Chrome. Zodra de functie wordt uitgezet, zou Chrome het bestand niet langer opnieuw downloaden. Daarnaast zegt Google dat het AI-model automatisch wordt verwijderd wanneer een apparaat weinig vrije opslagruimte heeft.

Opvallend is dat Google in zijn eigen documentatie voor ontwikkelaars adviseert om gebruikers duidelijk te informeren over grote downloads en achtergrondprocessen. Dat gebeurde in dit geval niet.