De Verenigde Staten en de NAVO hebben een voorlopig raamwerk afgesproken voor een deal over Groenland. President Donald Trump trok daarop zijn dreiging in om importheffingen van 10 procent op te leggen aan acht Europese landen. Bitcoin (BTC) maar ook aandelen schoten direct de lucht in, maar wat is er precies bekend over de deal?
Trump kondigde het “raamwerk van een toekomstige deal’’ gisteravond aan na overleg met NAVO-topman Mark Rutte op het World Economic Forum in Davos.
In hetzelfde bericht liet hij weten een streep te zetten door de importheffingen tegen onder meer Denemarken, Duitsland, Frankrijk en Nederland. Europese leiders, die vandaag nog steeds bijeen komen voor een spoedoverleg, spreken van de-escalatie. Maar de zorgen zijn niet helemaal weg.
De spanningen liepen de afgelopen weken snel op. Trump herhaalde openlijk dat de VS Groenland nodig heeft voor de nationale veiligheid en sloot harde middelen niet uit. Dat leidde tot felle reacties in Europa, waar Denemarken eigenaar is van het autonome gebied. De EU werkte ondertussen aan tegenmaatregelen voor het geval Washington daadwerkelijk met tarieven zou komen.
Het conflict heeft de Bitcoin koers veel pijn gedaan. In een paar dagen tijd is het met bijna 9 procent gedaald. Zondag stond het nog op 95.500 dollar, maar gisteren werd een dieptepunt van 87.200 dollar bereikt. Dit is het laagste punt van 2026. Inmiddels gaat de digitale munt weer voor zo’n 90.000 dollar over de toonbank.
Volgens media gaat het raamwerk uit van beperkte, maar strategische concessies. De VS zou zeggenschap krijgen over “kleine stukken land” op Groenland, met name rond bestaande militaire bases. Die regeling wordt door betrokkenen vergeleken met Britse bases op Cyprus.
Daarnaast opent het raamwerk de deur voor Amerikaanse betrokkenheid bij Groenlandse mijnbouw, vooral rond zeldzame aardmetalen. Ook infrastructuurprojecten met Amerikaanse steun maken deel uit van het plan. De looptijd is opvallend: Trump noemde het zelf een “oneindige” langetermijndeal.
Defensie vormt de kern. Het akkoord moet Russische invloed in het Noordpoolgebied blokkeren en voorziet in een rol voor het Amerikaanse raketschild Golden Dome, dat deels vanaf Groenland zou opereren.
Rutte, de voormalig minister-president van Nederland, temperde nog wel het enthousiasme. “Het was een goede ontmoeting, maar er is nog veel werk te doen,” zei hij tegen AFP. Op de vraag of Groenland onderdeel blijft van het Deense koninkrijk, antwoordde hij dat dit onderwerp “niet is besproken” met Trump. Een NAVO-woordvoerder benadrukte later dat Rutte geen concessies heeft gedaan over de soevereiniteit.
In Denemarken klinkt kritiek op het proces. Parlementariër Sascha Faxe sprak van “twee mannen die een gesprek hebben gehad” en stelde dat er geen deal kan zijn zonder Groenland zelf. Ook in Nuuk overheerst scepsis. “Groenland hoort bij de Groenlanders,” zei een inwoner tegen AFP.
Of Denemarken het raamwerk steunt, is nog onduidelijk. Minister van Buitenlandse Zaken Lars Løkke Rasmussen reageerde voorzichtig positief op het schrappen van de heffingen, maar benadrukte dat Deense rode lijnen moeten worden gerespecteerd. De komende gesprekken moeten uitwijzen of dit raamwerk standhoudt, of slechts een adempauze is.
Anthropic wil Europese banken snel toegang geven tot AI-model Mythos, wat druk zet op de sector en zorgen oproept over cybersecurity.
Het Russische parlement heeft een eerste belangrijke stap gezet richting nieuwe regels voor cryptovaluta.
Amerikaanse cryptobedrijven dringen aan op wetgeving, waarschuwen voor achterstand en vertrek van innovatie zonder duidelijke regels in VS.
De mislukte vredesgesprekken met Iran drukken maandag op aandelen. Analisten verwachten een stijgende dollar en olieprijs. De schade kan meevallen als markten het als uitstel zien.
Heeft China lak aan de Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz? Wat heeft dit te betekenen voor het conflict en de markten?
De scheepvaart door Hormuz is opnieuw tot stilstand gekomen nadat de VS voor het eerst een Iraans schip in beslag namen. De olieprijs stijgt.
