De vrees voor ontwrichting door kunstmatige intelligentie heeft maandag hard toegeslagen op Wall Street. Beleggers dumpten massaal aandelen van software-, betaal- en bezorgbedrijven nadat een somber rapport van Citrini Research viraal ging. Vooral IBM kreeg het zwaar te verduren met de grootste koersdaling in een kwart eeuw.
De schrik werd verder aangewakkerd door uitspraken van schrijver en risicodenker Nassim Taleb, die waarschuwde voor oplopende volatiliteit en zelfs faillissementen in de softwaresector. Wat begon als een theoretisch scenario groeide in enkele uren uit tot een brede verkoopgolf.
IBM sloot de handelsdag ruim dertien procent lager. Het is de grootste eendaagse daling sinds het jaar 2000. Ook andere grote namen gingen onderuit. DoorDash en American Express verloren meer dan zes procent. Aandelen van onder meer Visa, Mastercard en Uber daalden met vier procent of meer.
Aanleiding was een rapport van Citrini Research. In het stuk wordt een toekomstscenario geschetst waarin kunstmatige intelligentie leidt tot massale werkloosheid onder kantoorpersoneel, dalende consumentenuitgaven en oplopende wanbetalingen op leningen.
Volgens het rapport zouden AI-systemen in staat zijn om tussenpersonen uit te schakelen. Betaalverwerkers zoals Visa en Mastercard zouden bijvoorbeeld overbodig kunnen worden als slimme AI-assistenten transactiekosten weten te vermijden.
Ook bezorgplatforms als DoorDash en Uber Eats zouden terrein kunnen verliezen aan zogenoemde “agentic commerce”, een model waarbij AI-agents zelfstandig aankopen doen namens consumenten.
Het rapport benadrukt dat het om een gedachte-experiment gaat en geen voorspelling. Toch bleek dat voor beleggers onvoldoende geruststelling.
De onrust nam verder toe nadat Nassim Taleb, bekend van het boek The Black Swan, stelde dat markten structurele risico’s onderschatten. Volgens hem overschatten beleggers de houdbaarheid van huidige AI-koplopers.
Ook een blog van AI-startup Anthropic speelde mee. Daarin werd beschreven hoe hun tool Claude Code kan helpen bij het moderniseren van COBOL, een verouderde programmeertaal die nog veel wordt gebruikt op IBM-systemen. Dat voedde speculatie dat traditionele IT-dienstverleners sneller dan gedacht marktaandeel kunnen verliezen.
Op de beurs leidde dat tot wat analisten inmiddels de “AI scare trade” noemen: eerst verkopen, later pas vragen stellen. De verkoopdruk beperkte zich niet tot softwarebedrijven. Ook private kredietverstrekkers, verzekeringsmakelaars en vastgoedgerelateerde aandelen kregen klappen.
Toch zijn er ook geluiden dat de reactie overdreven is. Sommige strategen spreken van paniek op basis van een hypothetisch scenario. Zij wijzen erop dat eerdere technologische doorbraken zelden zo snel tot massale economische ontwrichting hebben geleid als soms wordt gevreesd.
Nvidia bereikt een beurswaarde van 5,5 biljoen dollar terwijl AI-vraag explodeert en beleggers hopen op versoepeling richting China.
Het Internationaal Energieagentschap waarschuwt voor een zomerse sprong van de olieprijs door sterk dalende reserves.
Bitcoin daalt richting 80.000 dollar nadat Amerikaanse producentenprijzen veel harder stijgen dan verwacht en beleggers nerveus worden.
MSC laat zijn grote containerschepen de Straat van Hormuz mijden door in Jeddah te lossen. Vrachtwagens overbruggen vervolgens 1.300 kilometer over land.
Met 1.000 euro in ASML-aandelen een jaar geleden had je nu ongeveer 2.100 euro. Het aandeel verdubbelde door aanhoudende AI-vraag.
Eerst min 10 procent, nu in de plus: olieprijs reageert direct op WSJ-bericht dat Iran het Hormuz-voorstel afwijst.
