IMF: Obligaties verliezen hun rol als veilige haven – goud neemt het over

De traditionele beleggingsregel van een portefeuille met zestig procent aandelen en veertig procent obligaties staat onder druk. Volgens het Internationaal Monetair Fonds verliezen obligaties hun historische rol als schokdemper, terwijl goud en zilver juist naar voren schuiven als nieuwe stabiliserende krachten binnen portefeuilles.

Historische relatie tussen aandelen en obligaties brokkelt af

Sinds de coronapandemie bewegen aandelen en obligaties steeds vaker dezelfde kant op tijdens periodes van marktstress. Waar staatsobligaties vroeger stegen wanneer aandelen daalden, zien beleggers nu geregeld gelijktijdige koersverliezen. Daardoor verdwijnt een van de belangrijkste fundamenten onder modern portefeuillebeheer.

Decennialang konden pensioenfondsen, verzekeraars en zogenoemde risk-paritystrategieën vertrouwen op de negatieve correlatie tussen aandelen en staatsobligaties. Die relatie zorgde ervoor dat verliezen in aandelenmarkten gedeeltelijk werden opgevangen door stijgende obligatiekoersen.

Volgens het IMF is dat patroon sinds eind 2019 structureel verzwakt en tijdens de pandemie verder versneld. In recente correcties daalden beide activaklassen namelijk tegelijk, waardoor verliezen juist werden versterkt in plaats van gedempt. Dat vergroot de volatiliteit en kan instellingen dwingen tot het afbouwen van posities op ongunstige momenten.

De oorzaken liggen in een combinatie van factoren: oplopende overheidsschulden die tot extra obligatie-uitgifte leiden, hogere inflatie dan de doelstelling van centrale banken en veranderende monetaire beleidskaders. Hierdoor functioneren staatsobligaties minder goed als veilige haven.

Opkomst van goud, zilver en andere alternatieven

Nu de klassieke bescherming afneemt, zoeken beleggers nadrukkelijk naar alternatieven buiten het traditionele financiële systeem. Edelmetalen springen daarbij in het oog. De goudprijs is sinds begin 2024 meer dan verdubbeld, terwijl ook zilver en andere metalen sterke stijgingen lieten zien. Bitcoin blijft daarin helaas nog achter.

Deze verschuiving past in een bredere trend waarbij schaarse, niet-soevereine activa aantrekkelijker worden in een wereld van hoge schulden en onzeker monetair beleid. Ook valuta zoals de Zwitserse frank profiteren van die zoektocht naar stabiliteit.

Toch stelt het IMF dat simpelweg overstappen op alternatieve beleggingen geen wondermiddel is. Ook grondstoffen en private assets kennen hun eigen risico’s en volatiliteit. Volgens het fonds ligt de echte oplossing bij geloofwaardig begrotings- en monetair beleid dat vertrouwen in staatsobligaties herstelt.