JA21, BBB en SGP zetten kabinet samen onder druk: dit eisen ze

Het kabinet van premier Rob Jetten krijgt er een flinke uitdaging bij. JA21, BBB en SGP gaan voortaan samen onderhandelen over de begroting en het belastingplan. De drie rechtse oppositiepartijen bieden hun steun aan, maar eisen in ruil grote veranderingen op het gebied van belastingen, asiel en stikstof.

Rechtse partijen stellen harde eisen

JA21, BBB en SGP willen dat het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA een andere koers kiest. De partijen hebben hun eisen vastgelegd in een gezamenlijke brief. Volgens JA21-leider Joost Eerdmans geldt voortaan: “samen uit, samen thuis”.

Vooral op financieel gebied willen de partijen flinke aanpassingen. Zo moet de zogenoemde vrijheidsbijdrage verdwijnen, een extra belasting waarmee het kabinet hogere defensie-uitgaven wil betalen.

Daarnaast willen ze de belastingverschillen tussen eenverdieners en tweeverdieners verkleinen, de belastingdruk voor ondernemers verlagen en de geplande btw-verhoging op bloemen en planten schrappen.

De partijen willen deze lastenverlichting betalen met bezuinigingen, maar hebben nog niet uitgewerkt waar dat geld vandaan moet komen.

Hun eisen gaan verder dan alleen belastingen. JA21 wil strengere asielmaatregelen, BBB verlangt aanpassingen aan het stikstofbeleid en de SGP wil dat het kabinet terughoudender wordt met plannen rond abortus en draagmoederschap.

Kabinet-Jetten voor lastige keuze

De samenwerking zet de verhoudingen binnen de coalitie verder op scherp. De VVD staat meer open voor samenwerking met rechtse partijen, terwijl D66 en CDA liever ook steun zoeken aan de linkerkant.

Juist dat wordt nu moeilijker. JA21, BBB en SGP willen als één blok onderhandelen, waardoor het kabinet niet zomaar op afzonderlijke voorstellen steun kan krijgen.

Bovendien liggen sommige eisen gevoelig binnen de coalitie. D66 zal moeite hebben met de voorstellen rond abortus en draagmoederschap, terwijl het CDA juist veel waarde hecht aan de vrijheidsbijdrage.

Het kabinet wil brede steun voor zijn plannen, liefst van partijen die samen honderd zetels in de Tweede Kamer vertegenwoordigen. Met dit rechtse verbond wordt dat ingewikkelder.

De drie oppositiepartijen noemen hun voorstel zelf een constructief aanbod. In ruil voor hun eisen beloven ze voldoende steun voor de begrotingen en het belastingplan in zowel de Tweede als de Eerste Kamer.