Knaken-vonnis: zo bleef een miljoenentekort jarenlang verborgen

De volledige uitspraak in de faillissementszaak van cryptoplatform Knaken is gepubliceerd. Daaruit blijkt dat de problemen bij het bedrijf veel groter waren dan op de dag van het faillissement naar buiten kwam.

Een lening van 2,3 miljoen euro aan een bedrijf van de eigen bestuurder. Een hack die volgens de rechtbank hooguit een derde van het financiële gat verklaart. Certificaathouders die samen ruim een miljoen euro investeerden zonder te weten dat er een groot tekort was. En een verzoek aan een voormalig bestuurder om de toezichthouder niet te informeren. Het vonnis schetst stap voor stap hoe een dekkingstekort jarenlang buiten het zicht bleef.

Voor wie het gemist heeft: de rechtbank Rotterdam verklaarde Knaken en Stichting Knaken Payments op 16 juli failliet op verzoek van het Openbaar Ministerie. Het OM zette daarbij het uitzonderlijke middel van een faillissementsverzoek om redenen van openbaar belang in. Een curator handelt het faillissement af, terwijl het strafrechtelijk onderzoek nog loopt.

Aantallen en tekort blijken anders dan eerder bekend

Het vonnis schetst een nauwkeuriger beeld van de omvang van de problemen bij Knaken dan eerder naar buiten kwam. Het platform had de afgelopen negen jaar 9.564 actieve klanten. Op dit moment hebben 3.661 van hen nog een positief saldo. Samen hebben zij volgens de rechtbank per 30 juni ruim 8,6 miljoen euro tegoed.

Opvallend is dat de bestuurder tijdens de zitting verklaarde dat tussen de 5 en 5,5 miljoen euro van dat bedrag “niet langer beschikbaar” is. Dat wijkt af van de cijfers die Knaken eerder aan de Autoriteit Financiële Markten (AFM) verstrekte. Daarin meldde het bedrijf nog 14 miljoen euro aan klanttegoeden en een tekort van ongeveer 7 miljoen euro.

Welke cijfers uiteindelijk juist zijn, moet het onderzoek van de curator uitwijzen. De rechtbank stelt wel vast dat het beschikbare vermogen bij lange na niet voldoende is om alle schuldeisers terug te betalen.

Knaken wijst zelf naar een hack in 2020, waarbij 23 Bitcoin (BTC) zouden zijn gestolen. Volgens de rechtbank biedt die verklaring echter geen afdoende verklaring voor het tekort. Zelfs als de hack volledig verantwoordelijk zou zijn voor de schade, gaat het volgens de berekening van de AFM om hooguit 1,5 tot 2 miljoen euro. Dat is slechts een beperkt deel van het totale tekort.

Bovendien zou het financiële gat sinds 2020 verder zijn opgelopen, zonder dat de AFM, De Nederlandsche Bank (DNB), klanten of certificaathouders daarvan op de hoogte werden gebracht. Ook in de jaarrekeningen wordt geen melding gemaakt van een hack of een dekkingstekort.

De bestuurder ligt onder vuur

Het meest opvallende deel van het vonnis gaat over de rol van de enig bestuurder. Volgens de rechtbank verstrekte Knaken een lening van 2,3 miljoen euro aan een vennootschap waarvan diezelfde bestuurder eigenaar is.

De rechtbank spreekt van een constructie die “op zijn minst” duidt op belangenverstrengeling. Volgens het Openbaar Ministerie heeft de bestuurder het tekort met deze lening bovendien deels zelf veroorzaakt.

Daar blijft het niet bij. Volgens het Openbaar Ministerie zou een voormalig bestuurder van Knaken door de huidige bestuurder zijn verzocht geen contact op te nemen met de AFM.

Daarnaast haalde Knaken in 2023 en 2024 via certificaten nog ruim 1,1 miljoen euro op bij investeerders, terwijl zij volgens de rechtbank niet op de hoogte waren van het financiële tekort. Wat er vervolgens met dat geld is gebeurd, blijft volgens het vonnis onduidelijk.

Tegen die achtergrond wees de rechtbank ook het afwikkelplan van Knaken af. Het bedrijf wilde na een onafhankelijke controle zelf de resterende tegoeden onder klanten verdelen. Tijdens de zitting bleek echter dat er na een eerste uitkering geen concreet plan lag voor het verdere verloop van de afwikkeling.

De rechtbank oordeelde daarom dat een onafhankelijke curator nodig is om zowel de oorzaak van het tekort te onderzoeken als na te gaan of er nog geld kan worden teruggehaald ten behoeve van de schuldeisers.

De vergunning die de doorslag gaf

Knaken opereerde al sinds 1 juli 2025 zonder de vereiste vergunning, en trok op 29 mei van dit jaar ook zijn lopende MiCA-aanvraag in. Juist door die intrekking stond de AFM met lege handen: zonder vergunninghouder kon de toezichthouder geen curator of stille bewindvoerder laten aanwijzen.

Volgens de rechtbank bleef een faillissementsverzoek van het OM daardoor de enige manier om de afwikkeling uit handen van de bestuurder te halen en onder onafhankelijk toezicht te plaatsen.

Voor de 3.661 klanten met een positief saldo verandert het faillissement voorlopig weinig. Zij moeten hun vordering indienen bij de curator en de openbare faillissementsverslagen afwachten. Wel werpt het vonnis nieuw licht op de gang van zaken binnen Knaken.

Volgens de rechtbank bestond het dekkingstekort al geruime tijd, terwijl het bedrijf klanten bleef aantrekken, sponsordeals sloot en via certificaten nieuw kapitaal ophaalde.

De curator moet nu onderzoeken hoe het tekort is ontstaan, waar het geld is gebleven en of er nog vermogen kan worden teruggehaald. Daarnaast loopt er een strafrechtelijk onderzoek naar de gang van zaken rond het cryptoplatform.