Olieprijs daalt voor derde dag op rij: Saudi Arabië haalt druk van de markt

De olieprijs daalt vrijdag voor de derde dag op rij. Brent olie zakte onder 104 dollar per vat, nadat de prijs in de voorgaande twee handelsdagen al met meer dan drie procent was gedaald.

De daling komt vooral doordat de zorgen over acute olietekorten iets afnemen. Saudi Arabië werkt aan het herstel van een belangrijke oliepijpleiding richting de Rode Zee en tegelijkertijd varen nog altijd olietankers door de Straat van Hormuz.

Toch blijft de situatie onzeker. De oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran duurt voort en president Donald Trump zegt voor een belangrijke beslissing te staan over mogelijke nieuwe aanvallen op Iran. Daardoor kan de olieprijs bij verdere escalatie snel weer oplopen.

Saudi Arabië probeert belangrijke olieroute te herstellen

De druk op de oliemarkt neemt iets af doordat Saudi Arabië een belangrijke alternatieve exportroute probeert te herstellen. Het gaat om de East West pijpleiding, die olie vanuit het oosten van het land naar de Rode Zee vervoert.

Via deze pijpleiding kan Saudi Arabië olie exporteren zonder gebruik te maken van de Straat van Hormuz. Dat is momenteel belangrijk, omdat de oorlog met Iran de doorvaart door deze zeestraat onzeker maakt. De pijpleiding raakte beschadigd, maar Saudi Arabië wil binnen enkele dagen ongeveer de helft van de capaciteit herstellen.

Tegelijkertijd varen nog altijd olietankers door de Straat van Hormuz. Daardoor komt er meer olie op de wereldmarkt dan eerder werd gevreesd, al is onduidelijk hoeveel precies.

De Amerikaanse minister van Energie Chris Wright schat dat de afgelopen zeven dagen gemiddeld 11 miljoen vaten per dag door de zeestraat gingen. Clarksons Research komt uit op ongeveer 8 miljoen vaten.

Zolang tankers Hormuz kunnen blijven gebruiken én Saudi Arabië zijn alternatieve pijpleiding herstelt, neemt het risico op een acuut tekort af. Dat verklaart mede waarom de olieprijs de afgelopen dagen is gedaald.

Trump staat voor belangrijke beslissing over Iran

Ondanks de dalende olieprijs blijft het risico op een nieuwe escalatie groot. Donald Trump zei donderdag tegen Axios dat hij voor een “grote beslissing” staat over de oorlog met Iran. Hij overweegt of de Verenigde Staten opnieuw grootschalige aanvallen uitvoeren, maar heeft nog geen besluit bekendgemaakt.

Volgende week spreekt Trump in New York met leiders uit zes Golfstaten, waaronder Saudi Arabië, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten. Die gesprekken kunnen belangrijk worden voor de volgende fase van de oorlog. De Golfstaten zijn direct betrokken bij de gevolgen, omdat verdere escalatie hun energie infrastructuur en olie export opnieuw kan raken.

Ook China probeert verdere escalatie te voorkomen. Beijing heeft Iran volgens Reuters achter de schermen gevraagd zijn invloed te gebruiken om de Houthi’s in Jemen af te remmen. Saudi Arabië had China daarom gevraagd nadat de groep snel terrein won langs de Rode Zee en rond de belangrijke Straat Bab el Mandeb.

Daarmee blijven twee belangrijke olieroutes kwetsbaar. Aan de ene kant ligt de Straat van Hormuz, waar de scheepvaart door de oorlog is verstoord. Aan de andere kant ligt Bab el Mandeb, waar de Houthi’s hun positie hebben versterkt. Nieuwe aanvallen of verstoringen op een van beide routes kunnen de zorgen over het olieaanbod snel terugbrengen.

Olieprijs blijft ondanks daling extreem hoog

De olieprijs is drie dagen op rij gedaald, maar van een terugkeer naar normale niveaus is nog geen sprake. Brent olie kost nog altijd meer dan 100 dollar per vat en staat sinds het begin van dit jaar ruim 70 procent hoger.

De grote onzekerheid is hoe lang de oorlog met Iran duurt en hoeveel olie daardoor uiteindelijk van de wereldmarkt verdwijnt. Zelfs JPMorgan zegt daar inmiddels nauwelijks nog een betrouwbare inschatting van te kunnen maken. De analisten stellen dat ze voor het eerst sinds het uitbreken van de oorlog geen basisscenario meer hebben voor het verdere verloop.

Ondertussen blijven de gevolgen van de hoge olieprijs zich verspreiden. Duurdere olie maakt brandstoffen en transport duurder en kan daarmee de inflatie opnieuw aanjagen. Goldman Sachs verwacht bovendien dat de benzineprijzen verder kunnen stijgen.

Ook Saudi Aramco bereidt zich voor op mogelijke tekorten. Het staatsoliebedrijf probeert duizenden tonnen diesel uit het Middellandse Zeegebied in te kopen, nadat Saudische energie installaties de afgelopen maanden meerdere keren doelwit waren van aanvallen.

De daling van Brent van de afgelopen dagen geeft financiële markten daarmee wat verlichting. Zolang de olieprijs boven 100 dollar blijft en belangrijke export en vaarroutes kwetsbaar zijn, blijft energie echter een belangrijke bron van inflatiedruk.