Straat van Hormuz is weer open, maar wereldhandel blijft nog weken ontregeld

Na maanden van oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran lijkt er eindelijk verlichting in zicht voor de wereldhandel. Beide landen hebben een akkoord bereikt over de heropening van de Straat van Hormuz, een van de belangrijkste zeeroutes ter wereld. Toch waarschuwen experts dat het nog weken kan duren voordat de enorme opstopping van schepen is weggewerkt.

De aankondiging zorgde direct voor een daling van de olieprijs. Handelaren rekenen erop dat de toevoer van olie, vloeibaar aardgas en andere goederen weer op gang komt. Maar achter de schermen wachten rederijen, havens en verzekeraars nog op cruciale duidelijkheid.

Waarom de heropening niet direct voor verlichting zorgt

De Straat van Hormuz verbindt de Perzische Golf met de open zee en is van groot belang voor de wereldwijde energievoorziening. Voor de oorlog passeerden dagelijks ongeveer honderd schepen de zeestraat.

Tijdens het conflict ontstond een enorme file van tankers en vrachtschepen. Sommige schepen konden niet meer doorvaren, terwijl andere uit veiligheidsoverwegingen bewust buiten het gebied bleven.

Volgens maritieme experts bestaat er geen draaiboek voor een heropening na een verstoring van deze omvang. Daardoor wordt verwacht dat het scheepvaartverkeer slechts stap voor stap wordt hervat.

Daarnaast zijn er nog veel onbeantwoorde vragen. Zo is onduidelijk of schepen vooraf toestemming moeten vragen om door te varen, of Iran extra kosten gaat rekenen en hoe veiligheidscontroles precies worden georganiseerd.

Honderden schepen wachten op doorgang

Analysebureau Kpler schat dat momenteel minstens 118 tankers vastliggen in de Perzische Golf. Het wegwerken van die achterstand kan volgens de onderzoekers tien tot vijftien dagen duren.

Dat betekent echter niet dat de situatie daarna direct genormaliseerd is. De eerste stijging van het aantal scheepsbewegingen zal vooral het gevolg zijn van het wegwerken van de wachtrij. De daadwerkelijke transportcapaciteit blijft voorlopig beperkt.

Experts verwachten bovendien dat olietankers en LNG-schepen voorrang krijgen. Containerschepen en andere vrachtvervoerders zouden daardoor nog langer vertraging kunnen oplopen.

In verschillende landen rond de Golfregio melden bedrijven inmiddels hogere grondstofprijzen en vertragingen bij leveringen. Dat laat zien hoe snel problemen in de Straat van Hormuz doorwerken in de economie.

Verzekeraars en veiligheidsrisico’s vormen grootste obstakel

Voordat het scheepvaartverkeer volledig kan herstellen, moeten veilige vaarcorridors worden gecontroleerd en goedgekeurd. Daarbij speelt ook de mogelijke aanwezigheid van zeemijnen een belangrijke rol.

Verzekeraars eisen eerst bewijs dat de route veilig en stabiel is voordat zij opnieuw volledige dekking bieden. Zonder die verzekeringen kunnen veel schepen simpelweg niet uitvaren.

Volgens marktkenners kan het daarom nog weken duren voordat de situatie echt normaliseert. Zelfs als de politieke spanningen afnemen, zullen veel reders voorzichtig blijven totdat er langere tijd zonder incidenten door de zeestraat wordt gevaren.

Olieprijs daalt, maar onzekerheid blijft

De olieprijs reageerde direct positief op het akkoord tussen Washington en Teheran. Zakenbank Goldman Sachs verlaagde haar verwachting voor de Brent-olieprijs in het vierde kwartaal van 2026 van 90 dollar naar 80 dollar per vat.

Toch waarschuwen analisten dat de markt voorlopig gevoelig blijft voor nieuwe verstoringen. Een snelle terugkeer van de olieproductie betekent namelijk niet automatisch dat alle exportstromen direct weer op volle kracht draaien.

De komende weken zullen daarom cruciaal zijn. Niet alleen voor de energiemarkt, maar ook voor de wereldhandel die maandenlang werd geraakt door een van de grootste maritieme verstoringen van de afgelopen jaren.