Japanse Yen zakt weer weg ondanks 100 miljard aan steunoperaties

De Japanse yen staat opnieuw onder druk, ondanks enorme steunoperaties van Japan en de Verenigde Staten. Alleen dit jaar greep Japan al voor ruim 100 miljard dollar in op de valutamarkt om de munt te ondersteunen.

Toch loopt de dollar-yenkoers alweer op. Dat roept de vraag op of de interventies hun effect verliezen en wat dat betekent voor aandelen, crypto en de wereldeconomie.

Waarom de interventies maar tijdelijk werken

Een zwakke yen is niet alleen een Japans probleem. De munt speelt een belangrijke rol op de wereldwijde financiële markten via de zogeheten carry trade. Daarbij lenen beleggers goedkoop yen om het geld vervolgens te investeren in markten met een hoger rendement. Hoe zwakker de yen, hoe aantrekkelijker die strategie wordt.

De gezamenlijke interventie van Japan en de Verenigde Staten zorgde aanvankelijk voor een stevig herstel van de munt. De yen steeg met ongeveer vijf procent nadat de wisselkoers eerder was weggezakt naar bijna 164 yen per dollar, het zwakste niveau in ongeveer veertig jaar.

Vorige week grepen beide landen opnieuw gezamenlijk in. De Verenigde Staten verkochten euro’s en kochten daarvoor yen. Daardoor daalde de wisselkoers tijdelijk naar ongeveer 155 yen per dollar. Inmiddels loopt die koers echter alweer op.

Dat is niet verrassend. Een valutainterventie verandert namelijk niets aan de onderliggende oorzaak. De rente in Japan ligt nog altijd veel lager dan in de Verenigde Staten. Daardoor blijft het aantrekkelijk om yen te lenen en het geld in dollars of andere beleggingen te investeren.

De Amerikaanse bank BNY waarschuwt daarom dat de geloofwaardigheid van nieuwe interventies afneemt als de yen telkens snel weer verzwakt. Een nieuwe stijging richting 160 yen per dollar zou de druk op de Japanse autoriteiten verder vergroten om met zwaardere maatregelen te komen.

Ook Japanse bedrijven maken zich steeds meer zorgen. Een zwakke yen maakt de import van energie, voedsel en grondstoffen duurder. Zelfs exporteurs, die traditioneel profiteren van een goedkope munt, pleiten inmiddels voor meer stabiliteit.

Waarom de yen ook aandelen en crypto raakt

De gevolgen reiken veel verder dan Japan alleen. Als de yen plotseling sterk stijgt, kunnen beleggers gedwongen worden hun carry trades af te bouwen. Daarbij worden aandelen, crypto en andere risicovolle beleggingen verkocht om leningen in yen af te lossen.

Tegelijkertijd wil Washington voorkomen dat Japan massaal Amerikaanse staatsobligaties verkoopt om de eigen munt te verdedigen. Tijdens de recente interventie gebruikte Japan daarom andere manieren om aan dollars te komen, terwijl de Verenigde Staten juist euro’s verkochten om yen te kopen. Zo bleef extra verkoopdruk op de Amerikaanse obligatiemarkt uit.

De yen groeit daardoor steeds meer uit tot een graadmeter voor financiële stress. Zolang de munt blijft verzwakken ondanks miljardeninterventies, neemt de kans toe dat Japan uiteindelijk zijn rentebeleid verder moet aanscherpen. Dat zou veel grotere gevolgen kunnen hebben voor de wereldwijde financiële markten dan een tijdelijke valutainterventie.

Bank of Japan staat steeds verder onder druk

De kans op een nieuwe renteverhoging door de Bank of Japan lijkt ondertussen toe te nemen. De vier grootste Japanse levensverzekeraars hebben inmiddels gezamenlijk ongeveer 15,1 biljoen yen, omgerekend zo’n 96 miljard dollar, aan ongerealiseerde verliezen op obligaties. Dat komt doordat de Japanse rente stijgt. Nieuwe staatsobligaties leveren een hoger rendement op, waardoor oudere obligaties met een lagere rente minder waard worden.

Tegelijkertijd groeit de verwachting dat de Bank of Japan de rente later dit jaar opnieuw verhoogt, mogelijk van 1,0 naar 1,25 procent. De centrale bank wil daarmee de hardnekkige inflatie afremmen en de zwakke yen ondersteunen.

Juist daar schuilt het dilemma. Een hogere rente kan de yen stabiliseren, maar zet banken, verzekeraars en andere financiële instellingen met grote obligatieportefeuilles verder onder druk.