Bank der centrale banken waarschuwt: stablecoins kunnen kapitaalcontres omzeilen

Aan de Amerikaanse dollar gekoppelde stablecoins kunnen traditionele kapitaalcontroles grotendeels omzeilen. Daarvoor waarschuwt de Bank for International Settlements (BIS) in een nieuw onderzoek naar internationale geldstromen. Volgens de organisatie vormt de snelle opkomst van digitale dollars een groeiende uitdaging voor overheden en centrale banken.

Stablecoins bewegen buiten traditionele kanalen

De BIS onderzocht stablecointransacties in meer dan 130 economieën. Daaruit blijkt dat geldstromen via stablecoins⁠ nauwelijks worden afgeremd door beperkingen op valutahandel of grensoverschrijdende kapitaalbewegingen. Dat is een duidelijk verschil met buitenlandse bankrekeningen, waarop dergelijke regels doorgaans wel effect hebben.

Kapitaalcontroles zijn maatregelen waarmee landen proberen de instroom of uitstroom van geld te beperken. Overheden kunnen bijvoorbeeld bepalen hoeveel buitenlandse valuta inwoners mogen kopen of hoeveel geld bedrijven naar het buitenland mogen overmaken.

Jurisdicties doen dit om de waarde van de nationale- of regionale munt te beschermen, financiële stabiliteit te waarborgen en grote kapitaaluitstromen te voorkomen.

Stablecoins circuleren echter via blockchainnetwerken en kunnen rechtstreeks tussen digitale wallets worden verstuurd. Daardoor lopen deze transacties niet altijd via banken of andere financiële instellingen waarop nationale toezichthouders direct toezicht houden.

Vooral in opkomende economieën kan dat grote gevolgen hebben. Inwoners krijgen via stablecoins relatief eenvoudig toegang tot digitale dollars, bijvoorbeeld wanneer de lokale munt snel in waarde daalt. Volgens de BIS kan hierdoor een vorm van dollarisering ontstaan die moeilijk terug te draaien is zodra burgers en bedrijven digitale dollars breed gebruiken.

Regelgeving loopt achter op snelle groei

De waarschuwing sluit aan bij de kritische houding van de BIS tegenover stablecoins. In het economische jaarverslag over 2026 stelde de organisatie dat deze digitale munten nog altijd tekortschieten op belangrijke eigenschappen van traditioneel geld, waaronder uniformiteit, flexibiliteit en financiële integriteit.

Tegelijkertijd blijft de sector groeien. De marktwaarde van dollar-stablecoins bedraagt inmiddels ongeveer 292,6 miljard dollar, tegenover 253 miljard dollar een jaar geleden. De BIS schatte de totale stablecoinmarkt eind mei zelfs op ongeveer 320 miljard dollar. 

Toezichthouders in de Verenigde Staten, de Europese Unie en Japan proberen stablecoins ondertussen binnen bestaande financiële regels te brengen. In de Verenigde Staten werd een jaar geleden bijvoorbeeld de GENIUS-stablecoinwet goedgekeurd. Deze wet stelde duidelijkere regels vast voor private stablecoins.

Het nieuwe BIS-onderzoek laat echter zien dat nationale wetgeving alleen mogelijk niet voldoende is. Omdat stablecoins zonder traditionele landsgrenzen bewegen, vraagt effectief toezicht waarschijnlijk ook om internationale samenwerking.