Bedreiging voor de markten: Japanse rentes bereiken 30-jarige hoogtepunten

De Japanse obligatierente is doorgestegen naar het hoogste niveau in dertig jaar. Dat lijkt een zorg voor alleen Tokio, maar Japan trekt aan een draadje dat vastzit aan de hele wereldwijde markt.

Japanse rente blijft maar stijgen

De rente op Japanse staatsobligaties met een looptijd van tien jaar tikte maandag 2,83 procent aan, het hoogste punt sinds midden jaren negentig. Ook de 20-jaarsrente staat op een dertigjarig record.

Die rente is simpel gezegd de vergoeding die investeerders eisen om geld uit te lenen aan de Japanse overheid. Hoe onzekerder de financiën van een land, hoe hoger die vergoeding.

Japan hield de rente decennialang tegen de nul aan en zat zelfs jaren in de negatieve rente. Een uitzonderlijk beleid om de haperende economie aan te jagen.

Dat kantelde in 2024. De inflatie was eindelijk aangetrokken en dus zette de Bank of Japan een streep door de negatieve rente. Sindsdien draait de centrale bank langzaam aan de knop, met vorige maand een verhoging naar het hoogste niveau sinds 1995.

En dat werkt door in de obligatiemarkt. De beleidsrente is het anker voor de hele markt, dus zodra die stijgt, eisen beleggers ook op staatsobligaties een hogere vergoeding.

Een tweede reden zit in de steeds wankelere financiën van het land. Premier Sanae Takaichi wil tot 2040 ruim 370 biljoen yen (2,29 biljoen dollar) aan investeringen losmaken, terwijl de staatsschuld al boven de 200 procent van de economie ligt.

Meer uitgaven betekent meer obligaties op de markt. Tegelijkertijd bouwt de Bank of Japan, jarenlang veruit de grootste koper, zijn obligatiebezit juist af.

Meer aanbod en minder vraag duwt de prijzen omlaag en de rente dus omhoog.

Vandaag was er alleen wel een sprankje hoop: een veiling van 30-jaars obligaties trok de sterkste vraag sinds 2019.

Carry trade wordt van twee kanten geraakt

Die stijgende rente raakt niet alleen Japan. Jarenlang was yen lenen vrijwel gratis en dat legde de basis voor een van de populairste trucs op de wereldmarkt: de yen carry trade.

Grote investeerders leenden massaal yen en staken dat geld in beleggingen met meer rendement. Denk aan Amerikaanse staatsobligaties, aandelen of crypto.

Het verschil tussen de bijna gratis lening en dat rendement is pure winst. Zolang de Japanse rente laag blijft, draait deze geldmachine op volle toeren.

Maar daar zit nu het probleem. De stijgende obligatierente maakt yen lenen duurder, waardoor de winst krimpt. Bovendien worden Japanse obligaties zelf opeens aantrekkelijk. Zo wordt het dus minder aantrekkelijk om een asset als Bitcoin (BTC) vast te houden, dat geen rente uitkeert.

En de yen staat op het laagste punt in veertig jaar tegenover de dollar, en dat maakt alles wat Japan importeert duurder. Die duurdere importen jagen de inflatie aan. En hoe hoger de inflatie, hoe meer de Bank of Japan gedwongen wordt om de rente verder te verhogen.

De Japanse overheid lijkt vorige week te hebben ingegrepen op de valutamarkt, af te lezen aan een plotse sprong in de grafiek van de yen. En dat is op twee manieren nadelig voor de Amerikaanse obligatiemarkt.

Om yen te kopen verkoopt Japan een deel van zijn Amerikaanse staatsobligaties, en met ruim 1,17 biljoen dollar aan dat papier drukt dat de prijzen en jaagt het de rente op.

Tegelijk raakt de yen-sprong de carry-traders: wie yen leende en in dollars stak, moet zijn Amerikaanse obligaties dumpen om de duurder geworden lening af te lossen.