Box 3-plan kan “zo niet door” volgens minister Eelco Heinen

De nieuwe box 3-belasting, die ook veel crypto beleggers kan raken, gaat waarschijnlijk nog vóór invoering op de schop. Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) zegt dat de plannen in deze vorm “zo niet door” kunnen. Na stevige kritiek uit binnen en buitenland wil hij terug naar de tekentafel en opnieuw praten met zowel de Tweede als de Eerste Kamer. 

Het plan waar nu aan wordt gesleuteld, moet in 2028 ingaan. Beleggers zouden dan jaarlijks belasting betalen over hun werkelijke rendement, inclusief waardestijgingen op papier. Dat betekent dat je ook belasting kunt krijgen over winst die je nog niet hebt gerealiseerd, bijvoorbeeld omdat je je aandelen of crypto nog niet hebt verkocht.

Waarom dit zoveel weerstand oproept

De kern van de kritiek zit bij de zogeheten vermogensaanwasbelasting. In het wetsvoorstel wordt gekeken naar de waardestijging van je bezittingen in een jaar. Stijgt je portefeuille, dan volgt een aanslag. Ook als je niets verkoopt.

Critici wijzen op een pijnlijk scenario: je vermogen stijgt op papier, je krijgt belasting opgelegd, maar de koers zakt daarna weer. Dan heb je wel betaald, maar is de winst verdampt. Vooral bij volatiele beleggingen zoals aandelen en crypto voelt dat als een extra risico.

De weerstand is ook politiek. De Tweede Kamer stemde onlangs nog in met de koerswijziging richting een stelsel op basis van werkelijk rendement, maar in de Eerste Kamer lijkt steun minder vanzelfsprekend. Het kabinet wil voorkomen dat een omstreden wet strandt voordat die überhaupt kan beginnen. 

Wat Heinen nu wil veranderen

Heinen wil nog niet zeggen of de wet volledig herschreven moet worden of dat het om gerichte reparaties gaat. Wel noemt hij expliciet dat “hier iets niet goed is gegaan” en dat hij de kritiek serieus neemt. 

Een veelgenoemd pijnpunt is verliesverrekening. Beleggers vrezen dat ze bij dalingen onvoldoende ruimte krijgen om verliezen eerlijk te compenseren met winsten uit andere jaren. In de discussie duikt daarom de optie op om verliesverrekening te verbeteren of soepeler te maken.

Op de achtergrond speelt ook een groter debat: het kabinet wil uiteindelijk richting een vermogenswinstbelasting, waarbij je pas belasting betaalt bij verkoop. Dat zou voor veel beleggers logischer voelen. Maar zo’n systeem lijkt pas later haalbaar, onder meer door uitvoeringsproblemen bij de Belastingdienst.

Voor crypto beleggers is dit dossier extra relevant. Koersen kunnen hard schommelen, en juist dan maakt het verschil of de fiscus kijkt naar papieren winst of naar winst bij verkoop. De komende maanden wordt duidelijk of het kabinet kiest voor een snelle reparatie of een grotere herbouw van het hele box 3-plan.