Nederlandse economie groeit harder dan verwacht dankzij ASML

De Nederlandse economie groeit harder dan verwacht. In het derde kwartaal van 2026 nam de economie opnieuw stevig toe, blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Vooral de industrie zorgde voor een flinke impuls, waarbij chipmachinefabrikant ASML een belangrijke rol speelt. Economen zijn positief verrast door de cijfers.

ASML geeft Nederlandse economie flinke impuls

De Nederlandse economie groeide in het derde kwartaal met 0,6 procent ten opzichte van de voorgaande drie maanden. Vooral de industrie droeg bij aan deze groei. De sector groeide met 2,7 procent, mede dankzij de toenemende export van machines naar het buitenland.

Volgens BNR-econoom Han de Jong is die ontwikkeling voor een belangrijk deel te danken aan ASML. De chipmachinefabrikant uit Veldhoven is uitgegroeid tot een van de belangrijkste bedrijven voor de Nederlandse economie.

“Die stijging mag je aan ASML toeschrijven”, zegt De Jong. Hij benadrukt dat het bedrijf veel meer invloed heeft dan alleen via zijn eigen productie. Ongeveer een derde van de jaarlijkse Nederlandse economische groei komt volgens hem direct of indirect voort uit de activiteiten van ASML.

Toch was de industrie niet de snelst groeiende sector. Die eer ging naar de delfstoffenwinning, waar de toegevoegde waarde met 6,9 procent toenam. Ook energiebedrijven presteerden beter dan in het tweede kwartaal.

Omdat de industrie een veel groter aandeel heeft in de Nederlandse economie, leverde deze sector uiteindelijk de belangrijkste bijdrage aan de totale groei.

Export stijgt en Nederlandse consumenten geven meer uit

Ook de buitenlandse handel droeg bij aan de economische groei. De Nederlandse uitvoer steeg met 0,5 procent, vooral dankzij de verkoop van machines en transportmiddelen aan het buitenland.

Tegelijkertijd groeide de invoer minder hard. Daardoor verbeterde het Nederlandse handelssaldo, wat een positief effect had op de economische cijfers.

Een andere opvallende factor was de opbouw van aardgasvoorraden. Bedrijven vulden hun voorraden aan, wat eveneens meetelt in de berekening van de economische groei.

De Jong vindt vooral de vermelding van de gasvoorraden opvallend. Volgens hem laat dit zien dat de Nederlandse voorraden nog altijd niet voldoende zijn aangevuld.

Niet alleen bedrijven droegen bij aan de groei. Ook Nederlandse huishoudens gaven meer geld uit. De consumptie steeg met 0,4 procent ten opzichte van het tweede kwartaal.

Consumenten besteedden vooral meer aan voedingsmiddelen en kleding. De overheid verhoogde haar uitgaven eveneens met 0,4 procent, onder meer aan gezondheidszorg en ambtenarensalarissen.

Daar stond een lichte daling van de investeringen tegenover. Die namen met 0,1 procent af, voornamelijk doordat Nederland minder vliegtuigen invoerde dan in het voorgaande kwartaal.

Nederlandse economie groeit op jaarbasis met 2,1 procent

De nieuwste cijfers laten zien dat de Nederlandse economie er aanzienlijk beter voorstaat dan een jaar geleden. Vergeleken met het derde kwartaal van 2025 is de economie met 2,1 procent gegroeid. Dat is de sterkste groei in jaren.

Bovendien heeft het CBS de cijfers over het tweede kwartaal naar boven bijgesteld. Waar eerder een groei van 0,6 procent werd gemeld, blijkt de economie in die periode met 0,7 procent te zijn gegroeid.

De Jong verwacht dat de Nederlandse economie over heel 2026 met 1,8 procent zal groeien. Daarmee zou de economische ontwikkeling gunstiger uitvallen dan het Centraal Planbureau eerder dit jaar voorzag.

“Het valt mee en dat is voor de overheid plezierig”, aldus de econoom.

De cijfers zijn voorlopig nog gebaseerd op een eerste raming. Op 24 december publiceert het CBS een nieuwe berekening. In de afgelopen vijf jaar werd het groeicijfer bij deze tweede raming gemiddeld met 0,2 procentpunt aangepast.