Oliecrisis verdiept zich: handelaren vrezen langdurige blokkade Hormuz

De wereldwijde oliemarkt staat onder zware druk nu de blokkade van de Straat van Hormuz voortduurt. Wat begon als een mogelijke korte verstoring na de bombardementen op Iran door de Verenigde Staten en Israël, lijkt uit te groeien tot de grootste aanbodschok in de geschiedenis van de oliemarkt.

Sinds het begin van de oorlog is de olieprijs met ongeveer 40 procent gestegen. De situatie blijft onzeker nu scheepvaart vrijwel volledig wegblijft uit de strategische zeestraat waar normaal een groot deel van de wereldwijde oliehandel doorheen stroomt.

Scheepvaart mijdt Straat van Hormuz

In de eerste dagen na het conflict dachten sommige handelaren dat de blokkade van de Straat van Hormuz slechts tijdelijk zou zijn. Inmiddels, ruim twee weken later, groeit de vrees dat de verstoring veel langer zal duren.

De nieuwe Iraanse leider Mojtaba Khamenei liet deze week weten dat Iran de zeestraat gesloten moet houden. Tegelijkertijd gaf Donald Trump aan dat het voorkomen van Iraanse kernwapens voor hem belangrijker is dan de stijgende olieprijzen.

Voor rederijen is dat een duidelijk signaal om de regio voorlopig te vermijden. Na meerdere aanvallen op commerciële schepen en berichten over mogelijke zeemijnen beschouwen veel scheepvaartbedrijven de route momenteel als te gevaarlijk.

Grootste verstoring ooit op oliemarkt

De impact op de oliemarkt groeit ondertussen met de dag. Producenten in het Midden-Oosten hebben al meer dan 6 miljoen vaten olie per dag aan productie stilgelegd.

Volgens het Internationaal Energieagentschap (IEA) gaat het inmiddels om de grootste verstoring van het olieaanbod ooit gemeten.

In totaal kan deze maand meer dan 600 miljoen vaten olie en brandstoftransport via de Straat van Hormuz worden geraakt. Daarnaast staat bijna 250 miljoen vaten aan productie in het Midden-Oosten onder druk.

Overheden proberen olieprijzen te temperen

Om de stijgende prijzen te beteugelen hebben verschillende landen, onder leiding van de Verenigde Staten, aangekondigd 400 miljoen vaten olie uit strategische reserves vrij te geven.

Toch zien veel analisten dit slechts als een tijdelijke oplossing. Volgens energie-experts kunnen dergelijke noodmaatregelen de structurele impact van een langdurige blokkade van Hormuz niet compenseren.

“De vrijgave van strategische olievoorraden is in feite symptoombestrijding,” zegt Arne Lohmann Rasmussen van Global Risk Management. “Het onderliggende probleem blijft dat de Straat van Hormuz gesloten is.”

Saudi-Arabië probeert olie om te leiden

Saudi-Arabië probeert ondertussen de schade te beperken door meer olie via een pijpleiding naar de Rode Zee te exporteren. De capaciteit van deze route kan oplopen tot ongeveer 5 miljoen vaten per dag.

Een vloot supertankers ligt inmiddels klaar om deze olie te vervoeren. Toch is het nog onzeker of deze alternatieve route voldoende capaciteit heeft om de verstoring volledig op te vangen.

Zolang de Straat van Hormuz gesloten blijft, blijft de oliemarkt extreem volatiel. In slechts twee dagen deze week schommelde de prijs tussen 80 en 120 dollar per vat, een beweging die groter is dan de totale prijsschommelingen van de afgelopen drie jaar.