Waarom de Iran-oorlog voorlopig geen nieuwe jaren 70-inflatiegolf veroorzaakt

De oorlog rond Iran werd door sommigen aangekondigd als de volgende grote inflatieschok. Een nieuwe energiecrisis, een wereldeconomie in paniek en een terugkeer naar de stagflatie van de jaren 70.

Tot nu toe gebeurt dat niet. Dat is de kern van het opiniestuk van Alan Beattie in de Financial Times. Zijn boodschap is niet dat de risico’s verdwenen zijn. De Straat van Hormuz kan opnieuw onder druk komen te staan en olieaanvoer kan alsnog worden verstoord.

Maar zolang de zeestraat ten minste deels openblijft, lijkt de economische schade veel kleiner dan bij de combinatie van Covid en de oorlog in Oekraïne.

Geen echte wereldwijde handelsschok

Het grote verschil zit in de breedte van de schok. Tijdens Covid raakten wereldwijde toeleveringsketens ontregeld. Containerprijzen stegen hard, consumenten kochten massaal duurzame goederen en bedrijven liepen vast in logistieke problemen.

De oorlog in Oekraïne raakte daarbovenop energie, voedsel en kunstmest. De Iran-oorlog is smaller. De Straat van Hormuz is cruciaal voor olie en gas, maar minder belangrijk voor wereldwijde containerhandel. De grote havens in de regio konden deels uitwijken en de verstoring van niet-oliehandel bleef tot nu toe beperkt.

Daarom lijkt deze schok minder op een volledige ontregeling van de wereldeconomie.

Voedselprijzen blijven rustiger

Ook op voedselgebied is het verschil groot. Oekraïne en Rusland waren belangrijke spelers in graan, zonnebloemolie en kunstmest. De oorlog van 2022 raakte daardoor direct de voedselketen.

De Golfstaten zijn juist netto-importeurs van voedsel. Er zijn wel zorgen over kunstmest, maar tot nu toe lijkt de schade beheersbaar. Exporten zijn hervat en grote importeurs zoals India lijken de situatie te kunnen opvangen.

Dat maakt de kans kleiner dat de Iran-oorlog dezelfde brede inflatiegolf veroorzaakt als de Oekraïnecrisis.

Waarom dit geen jaren 70 is

De belangrijkste les zit volgens Beattie niet alleen in olie, maar in verwachtingen. In de jaren 70 werd een olieprijsstijging onderdeel van een hardnekkige loon-prijsspiraal. Bedrijven verhoogden prijzen, werknemers eisten hogere lonen en centrale banken misten geloofwaardigheid.

Vandaag is dat anders. Zelfs na de inflatieschok van Covid en Oekraïne bleef de loon-prijsspiraal relatief beperkt. Centrale banken verhoogden de rente stevig en kregen inflatie omlaag zonder een zware wereldwijde recessie.

Dat wijst erop dat inflatieverwachtingen beter verankerd zijn dan in de jaren 70.